Lý Quang Diệu Bàn Về Trung Quốc, Hoa Kỳ và Thế Giới do Allison Graham, Robert D. Blackwill và Ali Wyne biên soạn là một cuốn sách đặc biệt, tập hợp và hệ thống hóa những quan điểm chiến lược của Lý Quang Diệu – nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng sâu rộng bậc nhất châu Á thế kỷ XX – về trật tự thế giới đang chuyển dịch. Tác phẩm không phải là một khảo cứu hàn lâm thuần túy, mà là kết tinh từ các cuộc đối thoại, phỏng vấn và nhận định kéo dài nhiều thập kỷ của một chính khách nổi tiếng vì sự tỉnh táo, thực dụng và khả năng nhìn xa.
Trọng tâm của cuốn sách là cách Lý Quang Diệu nhìn nhận sự trỗi dậy của Trung Quốc và phản ứng của Hoa Kỳ trước thay đổi mang tính cấu trúc này. Ông cho rằng sự vươn lên của Trung Quốc là tất yếu lịch sử, bắt nguồn từ quy mô dân số, nền văn minh lâu đời và khát vọng phục hưng vị thế trung tâm trong khu vực. Theo Lý Quang Diệu, không nên ảo tưởng rằng Trung Quốc sẽ “trở thành phương Tây”, cũng như không thể ngăn cản họ vươn lên nếu chỉ dựa vào sức ép hay bao vây.
Cuốn sách thể hiện rõ sự khác biệt trong tư duy chiến lược giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Lý Quang Diệu đánh giá cao sức sáng tạo, năng lực công nghệ và hệ thống đồng minh của Mỹ, nhưng đồng thời chỉ ra những hạn chế đến từ chu kỳ chính trị ngắn hạn và sự phân cực nội bộ. Ngược lại, Trung Quốc được ông mô tả là một quốc gia kiên nhẫn, theo đuổi mục tiêu dài hạn, sẵn sàng chấp nhận trả giá trong thời gian dài để đạt được vị thế mong muốn. Chính sự khác biệt này, theo ông, là nguồn gốc của nhiều hiểu lầm và căng thẳng.
Một điểm quan trọng của Lý Quang Diệu Bàn Về Trung Quốc, Hoa Kỳ và Thế Giới là lời khuyên dành cho các quốc gia vừa và nhỏ. Lý Quang Diệu cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung, các nước này cần giữ sự tỉnh táo, tránh bị cuốn vào logic đối đầu nhị nguyên. Thay vào đó, cần xây dựng năng lực nội tại, đa dạng hóa quan hệ và duy trì vai trò độc lập chiến lược, dựa trên lợi ích quốc gia lâu dài chứ không phải cảm xúc nhất thời.
Các biên tập viên đã khéo léo sắp xếp tư liệu, biến những nhận định rải rác của Lý Quang Diệu thành một cấu trúc mạch lạc, bao quát các chủ đề lớn như quyền lực, văn hóa chính trị, toàn cầu hóa, an ninh và tương lai trật tự quốc tế. Nhờ vậy, cuốn sách vừa giữ được giọng điệu trực ngôn đặc trưng của Lý Quang Diệu, vừa mang tính hệ thống, dễ theo dõi.
Lý Quang Diệu Bàn Về Trung Quốc, Hoa Kỳ và Thế Giới là một tác phẩm có giá trị tham khảo cao đối với độc giả quan tâm đến chính trị quốc tế, quan hệ Mỹ – Trung và vị thế của châu Á trong thế kỷ XXI. Không đưa ra những dự đoán giật gân, cuốn sách cung cấp một cách nhìn thực tế, lạnh lùng nhưng sâu sắc về sự chuyển dịch quyền lực toàn cầu, thông qua lăng kính của một nhà lãnh đạo từng thành công trong việc điều hướng đất nước mình giữa những dòng chảy quyền lực lớn nhất của thời đại.
