Chuỗi Đời Bất Tận của Kate Atkinson là một tiểu thuyết độc đáo về thời gian, số phận và khả năng lựa chọn của con người trước những bước ngoặt sinh tử. Không kể câu chuyện theo lối tuyến tính quen thuộc, tác phẩm mở ra một cấu trúc lặp đầy biến ảo, nơi một đời người không chỉ sống một lần, mà có thể được bắt đầu lại, kết thúc lại và rẽ sang vô số khả thể khác nhau.
Nhân vật trung tâm của tiểu thuyết là Ursula Todd, sinh ra vào đầu thế kỷ XX trong một gia đình trung lưu Anh quốc. Ngay từ những trang đầu, cái chết đã song hành cùng sự ra đời của Ursula, và điều đặc biệt nằm ở chỗ: mỗi lần chết, cuộc đời cô không khép lại vĩnh viễn. Thay vào đó, thời gian như được tua ngược, cho phép Ursula sống lại từ đầu, với những thay đổi nhỏ nhưng có thể dẫn đến những kết cục hoàn toàn khác. Từ tai nạn trẻ thơ, bệnh tật, hôn nhân, cho đến chiến tranh và những biến động lịch sử lớn lao, mỗi lựa chọn, mỗi khoảnh khắc đều trở thành một mắt xích trong chuỗi đời bất tận ấy.
Kate Atkinson không biến ý tưởng “sống lại nhiều lần” thành một trò chơi giả tưởng đơn thuần. Trái lại, bà khai thác nó như một công cụ để suy ngẫm về bản chất mong manh của kiếp người. Những cái chết của Ursula thường đến rất bất ngờ, đôi khi vô nghĩa, đôi khi đau đớn, phản ánh đúng tinh thần của thế kỷ đầy biến động mà cô sống trong đó. Chiến tranh thế giới thứ hai, các cuộc không kích, sự khắc nghiệt của đời sống thường nhật đều hiện lên rõ nét, khiến người đọc cảm nhận sâu sắc rằng không phải mọi bi kịch đều có nguyên nhân rõ ràng hay lời giải thích hợp lý.
Điểm mạnh nổi bật của Chuỗi Đời Bất Tận nằm ở cách Atkinson xử lý thời gian và ký ức. Ursula không hoàn toàn ý thức được những lần sống trước, nhưng trong cô luôn tồn tại những linh cảm mơ hồ, những cảm giác dè chừng hay thôi thúc khó gọi tên. Chính những dấu vết vô hình ấy dần dần định hình lựa chọn của cô, tạo nên cảm giác rằng số phận vừa có tính ngẫu nhiên, vừa mang dáng dấp của một quy luật không thể nắm bắt trọn vẹn. Tác phẩm vì thế liên tục đặt ra câu hỏi về tự do ý chí: con người thực sự có thể thay đổi đời mình đến mức nào, hay chỉ đang xoay xở trong một mê cung đã được dựng sẵn?
Giọng văn của Kate Atkinson điềm tĩnh, giàu tính quan sát và đôi khi mang nét hài hước rất Anh, giúp cân bằng những chủ đề nặng nề như cái chết và chiến tranh. Bà không bi lụy hóa nỗi đau, mà để nó hiện diện như một phần tất yếu của đời sống. Những khoảnh khắc bình dị trong gia đình Todd, những mối quan hệ đứt gãy hay hàn gắn qua từng vòng đời khiến câu chuyện, dù mang cấu trúc phức tạp, vẫn giữ được sự ấm áp và gần gũi.
Chuỗi Đời Bất Tận không mang đến một câu trả lời dứt khoát về ý nghĩa cuộc sống. Thay vào đó, nó cho thấy giá trị của từng khoảnh khắc tồn tại, từng quyết định tưởng chừng nhỏ bé nhưng có thể làm lệch hướng cả một đời người. Bằng cách để nhân vật sống đi sống lại giữa những khả thể khác nhau, Kate Atkinson đã tạo nên một tiểu thuyết sâu lắng và ám ảnh, khiến người đọc không khỏi suy ngẫm về chính chuỗi đời của mình — hữu hạn, mong manh, nhưng luôn đầy tiềm năng thay đổi.
