Cơ Thể Ta Đã Hai Triệu Năm – Giải Mã Các Căn Bệnh Thời Hiện Đại của Yongchul Kwon là một cuốn sách khoa học – phổ thông gây nhiều suy ngẫm khi đặt ra một góc nhìn tưởng chừng đơn giản nhưng có sức công phá lớn: cơ thể con người gần như không thay đổi trong suốt hàng triệu năm tiến hóa, trong khi môi trường sống, thói quen sinh hoạt và nhịp độ xã hội đã biến đổi với tốc độ chóng mặt chỉ trong vài thế kỷ gần đây. Chính sự “lệch pha” ấy, theo tác giả, là nguồn gốc sâu xa của rất nhiều căn bệnh hiện đại.
Yongchul Kwon tiếp cận vấn đề không bằng giọng điệu cảnh báo y khoa khô khan, mà bằng tư duy tiến hóa học. Ông nhìn cơ thể con người như một cỗ máy sinh học được thiết kế để tồn tại trong điều kiện săn bắt – hái lượm: vận động nhiều, ăn uống thất thường, tiếp xúc trực tiếp với thiên nhiên, căng thẳng ngắn hạn nhưng hiếm khi kéo dài. Khi con người bước vào kỷ nguyên công nghiệp và hậu công nghiệp, cỗ máy ấy buộc phải vận hành trong một môi trường hoàn toàn khác: ngồi nhiều, ăn dư thừa, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài và ít vận động. Hệ quả là những “lỗi hệ thống” bắt đầu xuất hiện.
Cuốn sách lần lượt giải mã các bệnh phổ biến của thời hiện đại như béo phì, tiểu đường, tim mạch, trầm cảm, lo âu, đau lưng mạn tính, rối loạn giấc ngủ. Thay vì xem chúng như những vấn đề cá nhân hay lỗi của lối sống thiếu kỷ luật, tác giả cho thấy đây là kết quả tất yếu khi một cơ thể cổ xưa bị đặt vào bối cảnh sống không phù hợp với thiết kế sinh học ban đầu. Béo phì, chẳng hạn, không chỉ là hệ quả của việc “ăn quá nhiều”, mà là phản ứng tự nhiên của cơ thể vốn được lập trình để tích trữ năng lượng trong thời kỳ khan hiếm – một bản năng trở nên nguy hiểm trong xã hội dư thừa thực phẩm.
Một điểm đáng chú ý của Cơ Thể Ta Đã Hai Triệu Năm là cách Yongchul Kwon kết nối y học với đời sống hàng ngày. Ông không cổ súy những chế độ ăn cực đoan hay phương pháp chữa bệnh thần kỳ, mà gợi ý những thay đổi nhỏ nhưng phù hợp hơn với bản chất sinh học của con người: vận động tự nhiên thay vì tập luyện cưỡng ép, tiếp xúc với ánh sáng và nhịp sinh học tự nhiên, ăn uống gần với thực phẩm nguyên bản, tôn trọng nhu cầu nghỉ ngơi của cơ thể. Những đề xuất ấy mang tính định hướng hơn là áp đặt, khuyến khích người đọc hiểu cơ thể mình trước khi tìm cách “sửa chữa” nó.
Cuốn sách cũng đặt ra một vấn đề rộng hơn: nhiều căn bệnh hiện đại không thể giải quyết triệt để chỉ bằng thuốc men, bởi chúng không xuất phát từ sự hỏng hóc đơn lẻ, mà từ một môi trường sống lệch chuẩn kéo dài. Y học hiện đại rất giỏi xử lý triệu chứng, nhưng nếu không thay đổi cách con người sống, vòng lặp bệnh tật sẽ tiếp tục tái diễn. Đây là một thông điệp vừa tỉnh táo vừa khiêm tốn, nhắc người đọc nhìn sức khỏe như một mối quan hệ dài hạn với chính cơ thể mình.
Cơ Thể Ta Đã Hai Triệu Năm – Giải Mã Các Căn Bệnh Thời Hiện Đại không khiến người đọc hoang mang, cũng không hứa hẹn những giải pháp dễ dãi. Giá trị của cuốn sách nằm ở việc giúp ta hiểu rằng rất nhiều vấn đề sức khỏe không phải do cơ thể “phản bội” con người, mà do con người đã vô tình đặt cơ thể vào một cuộc sống quá xa lạ với nguồn gốc tiến hóa của chính mình.
