Tạng Thư Sống Chết của Sogyal Rinpoche là một trong những tác phẩm tâm linh có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Phật giáo Tây Tạng trong thế kỷ XX, bàn về sự sống, cái chết và nghệ thuật đi qua cả hai với tỉnh thức. Cuốn sách không chỉ nói về cái chết như một sự kiện cuối cùng, mà đặt nó vào trung tâm của đời sống, xem việc hiểu đúng về cái chết là chìa khóa để sống trọn vẹn và có ý nghĩa hơn.
Sogyal Rinpoche tiếp cận chủ đề sinh tử từ nền tảng giáo lý Phật giáo Tây Tạng, đặc biệt là những chỉ dẫn về bardo – các trạng thái trung gian giữa sống và chết. Tuy nhiên, Tạng Thư Sống Chết không phải là một bản kinh khó tiếp cận, mà là một tác phẩm được viết dành cho con người hiện đại, với ngôn ngữ giản dị, nhiều ví dụ đời thường và sự thấu cảm sâu sắc với nỗi sợ, sự bối rối của con người trước vô thường. Cuốn sách vì thế vượt ra khỏi khuôn khổ tôn giáo, chạm đến những câu hỏi căn bản của kiếp người.
Một trong những giá trị lớn của Tạng Thư Sống Chết là cách tác giả phá vỡ sự né tránh cái chết vốn phổ biến trong xã hội hiện đại. Thay vì xem cái chết là điều cấm kỵ, Sogyal Rinpoche khuyến khích nhìn thẳng vào nó với tâm thế bình thản và chuẩn bị. Theo ông, sự chuẩn bị cho cái chết không làm cuộc sống trở nên u ám, mà ngược lại, giúp con người sống tỉnh thức hơn, biết trân trọng từng khoảnh khắc và bớt bị cuốn vào những lo toan phù phiếm.
Cuốn sách trình bày nhiều thực hành tâm linh nhằm giúp người đọc đối diện với vô thường, từ thiền định, quán niệm cho đến việc nuôi dưỡng lòng từ bi. Những thực hành này không chỉ dành cho lúc cận tử, mà có thể áp dụng ngay trong đời sống hằng ngày. Sogyal Rinpoche nhấn mạnh rằng cách ta sống hôm nay chính là sự chuẩn bị cho cái chết ngày mai, và một tâm thức an định, rộng mở sẽ là hành trang quan trọng nhất khi bước qua ranh giới sinh tử.
Tạng Thư Sống Chết cũng dành nhiều trang viết cho việc chăm sóc người sắp qua đời. Tác giả chia sẻ cách hiện diện bên người hấp hối với sự tôn trọng, lắng nghe và từ bi, thay vì sợ hãi hay né tránh. Cái chết, trong cách nhìn này, không còn là bi kịch thuần túy, mà là một giai đoạn chuyển hóa sâu sắc, nơi tình thương và sự tỉnh thức có thể mang lại an ủi lớn lao cho cả người ra đi lẫn người ở lại.
Giọng văn của Sogyal Rinpoche mang tính dẫn dắt, nhẹ nhàng nhưng không hời hợt. Ông kết hợp giáo lý cổ xưa với trải nghiệm cá nhân, cũng như những quan sát về y học và tâm lý học hiện đại, tạo nên một cây cầu giữa Đông và Tây, giữa truyền thống tâm linh và đời sống đương đại. Chính sự dung hòa này khiến Tạng Thư Sống Chết được đón nhận rộng rãi trên toàn thế giới.
Tạng Thư Sống Chết phù hợp với những độc giả đang suy tư về ý nghĩa của đời sống, đối diện với mất mát, hoặc đơn giản là muốn sống sâu sắc hơn giữa một thế giới nhiều biến động. Cuốn sách không đưa ra những lời hứa hẹn dễ dãi, mà mở ra một không gian chiêm nghiệm, nơi con người có thể học cách sống và chết với sự bình an, tỉnh thức và lòng từ bi.
