Một Cội Cây Rừng của Ajahn Chah là một tác phẩm thiền học đặc biệt giản dị, mộc mạc nhưng mang sức lay động sâu xa. Không phải bằng hệ thống lý thuyết phức tạp hay những luận giải triết học nặng nề, cuốn sách mở ra con đường tu tập thông qua những hình ảnh đời thường, những câu chuyện rất nhỏ, rất thật – như chính phong cách giảng dạy nổi tiếng của vị thiền sư rừng Thái Lan này.
Ajahn Chah xuất thân từ truyền thống thiền rừng, nơi đời sống tu hành gắn liền với thiên nhiên, khổ hạnh và sự quan sát trực tiếp thân tâm. Trong Một Cội Cây Rừng, hình ảnh “cội cây” không chỉ là nơi che mưa nắng cho người tu mà còn là biểu tượng cho sự vững chãi, tỉnh thức và đơn sơ. Người học thiền, theo tinh thần Ajahn Chah, không cần tìm kiếm những trải nghiệm huyền bí hay trạng thái cao siêu, mà cần học cách đứng yên như một cội cây, lặng lẽ quan sát mọi biến chuyển của đời sống nội tâm.
Nội dung sách được trình bày dưới dạng các pháp thoại, câu chuyện và lời chỉ dạy ngắn gọn. Ajahn Chah nói về khổ, vô thường, vô ngã bằng ngôn ngữ đời thường, đôi khi thẳng thắn đến mức gây “sốc”, nhưng chính sự thẳng thắn đó lại giúp người đọc tỉnh ra khỏi những ảo tưởng tinh vi về tu tập. Ông nhấn mạnh rằng thiền không phải là trốn tránh cuộc đời, mà là nhìn thẳng vào nó, thấy rõ bản chất của tham, sân, si ngay trong từng suy nghĩ, cảm xúc nhỏ nhất.
Một điểm nổi bật của Một Cội Cây Rừng là tinh thần thực hành. Ajahn Chah không khuyến khích tích lũy kiến thức Phật học hay chạy theo kinh nghiệm thiền định dễ chịu. Ngược lại, ông thường nhắc nhở rằng sự khó chịu, bối rối, thậm chí chán nản trong tu tập chính là cơ hội để thấy rõ tâm mình. Khi người tu biết dừng lại, quan sát mà không đồng hóa, thì trí tuệ tự nhiên nảy sinh, giống như bóng mát lớn dần từ một cội cây rừng âm thầm.
Cuốn sách cũng mang giá trị lớn đối với người sống đời thường. Dù không xuất gia, người đọc vẫn có thể áp dụng những lời dạy của Ajahn Chah vào công việc, gia đình và các mối quan hệ. Sự tỉnh thức không nằm ở hình thức bên ngoài, mà ở khả năng nhận biết và buông xả ngay trong những va chạm rất đời: một lời nói khó nghe, một cảm giác thất vọng, một mong cầu không được đáp ứng.
Một Cội Cây Rừng vì thế không phải là cuốn sách để đọc nhanh, đọc lướt. Nó giống như một người thầy trầm lặng, mỗi lần mở ra lại nhắc người đọc quay về với chính mình, bớt tìm kiếm, bớt chạy theo, và học cách an trú nơi hiện tại. Với những ai đang tìm kiếm một con đường tu tập chân thật, không tô vẽ, không màu mè, tác phẩm này là một điểm tựa vững chắc, như bóng mát của một cội cây giữa rừng sâu.
