Thả Một Bè Lau của Thích Nhất Hạnh là một tác phẩm nhỏ về dung lượng nhưng sâu về chiều kích nội tâm, mang đậm tinh thần thiền quán và tuệ giác giải thoát. Ngay từ nhan đề, hình ảnh “bè lau” đã gợi mở một thái độ sống rất đặc trưng của đạo Phật: buông bỏ, không bám víu, không cưỡng cầu. Bè lau không phải con thuyền kiên cố, càng không phải phương tiện để chiếm hữu hay chinh phục; nó chỉ đủ để người sang sông, và khi đã qua bờ, cần được thả trôi tự nhiên.
Cuốn sách được viết bằng giọng văn hiền hòa, chậm rãi, đúng với phong cách quen thuộc của Thích Nhất Hạnh. Không giáo điều, không triết lý khô cứng, từng trang sách giống như lời thì thầm nhắc nhở người đọc quay về với hơi thở, với thân tâm đang có mặt. Những câu chuyện, ví dụ và suy tư trong sách đều rất đời thường: sự lo lắng, sợ hãi, mong cầu, bám chấp vào ý kiến, vào thành công, vào hình ảnh bản thân. Chính từ những điều rất người ấy, tác giả chỉ ra cội rễ của khổ đau và con đường chuyển hóa bằng chánh niệm.
Tinh thần xuyên suốt của Thả Một Bè Lau là lời mời gọi buông xả cả những thứ tưởng như “đúng”, “hay”, “cao quý”. Ngay cả giáo pháp, phương pháp tu tập, hay kinh nghiệm tâm linh, nếu trở thành đối tượng để bám víu, đều có thể biến thành chướng ngại. Thích Nhất Hạnh nhấn mạnh rằng đạo Phật không phải là một hệ thống để tích lũy, mà là con đường để nhẹ đi. Người tu không mang theo hành lý nặng nề của tri thức, thành tựu hay bản ngã, mà học cách đặt xuống từng chút một.
Một điểm đặc biệt của cuốn sách là khả năng kết nối giữa trí tuệ Phật học và đời sống hiện đại. Những khái niệm như vô thường, vô ngã, duyên sinh không được trình bày dưới dạng học thuật, mà được chuyển hóa thành kinh nghiệm sống cụ thể. Khi biết thả bè lau, con người bớt bị trói buộc bởi quá khứ, bớt lo âu về tương lai, và có khả năng tiếp xúc sâu sắc hơn với giây phút hiện tại. Đó không phải là trốn tránh thực tại, mà là đi vào thực tại với một tâm thế tự do.
Thả Một Bè Lau đặc biệt phù hợp với những ai đang cảm thấy mệt mỏi vì phải “gồng mình” quá lâu: gồng để đúng, gồng để thành công, gồng để được công nhận. Cuốn sách không đưa ra giải pháp nhanh chóng hay lời hứa hẹn an ủi, mà mở ra một hướng nhìn khác: hạnh phúc có thể đến từ sự buông xuống đúng lúc. Khi không còn cố nắm giữ, tâm tự nhiên trở nên rộng rãi, nhẹ nhõm và sáng suốt hơn.
Với Thả Một Bè Lau, Thích Nhất Hạnh không chỉ trao cho người đọc một cuốn sách, mà là một thực tập sống. Mỗi lần đọc lại, người ta có thể nhận ra mình đang ôm giữ thêm hay đã dám thả bớt điều gì. Chính trong sự thả ấy, con đường an nhiên và tự do dần hiện ra, lặng lẽ mà bền vững.
