Viên Tướng của Nhà Vua của Daphne Du Maurier là một tiểu thuyết lịch sử – tâm lý đặc biệt, nơi quyền lực, tham vọng và bản chất con người được soi chiếu qua một nhân vật đứng ở vị trí vừa gần gũi vừa nguy hiểm nhất với ngai vàng. Không đi theo lối kể những trận chiến hào hùng hay mưu đồ chính trị phô trương, cuốn sách lựa chọn một con đường kín đáo hơn: khám phá sự biến đổi nội tâm của một con người khi được đẩy lên gần trung tâm quyền lực tuyệt đối.
Nhân vật chính của Viên Tướng của Nhà Vua là Richard Grenville, một người đàn ông xuất thân bình thường, được nhà vua tin tưởng và cất nhắc lên vị trí cao. Từ một kẻ ít ai để ý, ông dần trở thành nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng trong triều đình. Daphne Du Maurier không xây dựng Richard như một kẻ phản diện rõ rệt hay một anh hùng lý tưởng, mà để ông hiện lên với đầy đủ mâu thuẫn: trung thành và ích kỷ, tự tin và bất an, lý trí và dục vọng. Chính sự nhập nhằng ấy khiến nhân vật trở nên sống động và đáng suy ngẫm.
Điểm hấp dẫn của tác phẩm nằm ở cách Daphne Du Maurier mô tả quyền lực như một quá trình tha hóa chậm rãi. Richard không thay đổi đột ngột, mà từng bước một bị cuốn vào cảm giác được trọng dụng, được sợ hãi, được phục tùng. Sự gần gũi với nhà vua mang lại cho ông đặc quyền, nhưng đồng thời cũng bộc lộ những giới hạn đạo đức mà trước đó ông chưa từng phải đối diện. Quyền lực ở đây không phải thứ đến từ vũ lực, mà từ sự ưu ái và niềm tin, chính vì thế nó càng nguy hiểm và khó cưỡng lại.
Daphne Du Maurier đặc biệt tinh tế trong việc khắc họa mối quan hệ giữa nhà vua và viên tướng. Đó không đơn thuần là quan hệ chủ – bề tôi, mà mang màu sắc phụ thuộc lẫn nhau, nơi lòng trung thành và nỗi sợ đan xen. Nhà vua cần Richard để củng cố quyền lực, còn Richard cần nhà vua để tồn tại trong vị trí mới. Sự ràng buộc này tạo nên một bầu không khí căng thẳng âm ỉ, nơi mọi quyết định đều có thể dẫn đến hệ quả không thể đảo ngược.
Bên cạnh yếu tố chính trị, Viên Tướng của Nhà Vua còn là một tiểu thuyết tâm lý sắc sảo. Tác giả dành nhiều không gian để mô tả dòng suy nghĩ của nhân vật, những giằng xé nội tâm giữa bổn phận và khát vọng cá nhân. Những sai lầm trong tác phẩm không xuất phát từ sự độc ác bẩm sinh, mà từ sự tự tin thái quá và ảo tưởng về quyền kiểm soát. Điều này khiến cuốn sách vượt khỏi khuôn khổ một câu chuyện lịch sử, trở thành một suy ngẫm sâu sắc về bản chất con người.
Văn phong của Daphne Du Maurier lạnh, tiết chế và đầy ám gợi. Không nhiều cao trào ồn ào, nhưng mỗi chi tiết đều được đặt đúng chỗ, tạo nên cảm giác bất an kéo dài. Bầu không khí trong truyện luôn phảng phất sự đe dọa, như một lời cảnh báo rằng quyền lực không chỉ thử thách lòng trung thành, mà còn phơi bày những phần tối nhất của con người.
Viên Tướng của Nhà Vua là một tác phẩm không dễ đọc theo nghĩa giải trí thuần túy, nhưng lại rất đáng đọc với những ai quan tâm đến tâm lý quyền lực và bi kịch của tham vọng. Cuốn sách cho thấy rằng, đôi khi kẻ nguy hiểm nhất không phải là người cầm vũ khí, mà là người đứng đủ gần ngai vàng để tin rằng mình không thể bị thay thế.
