Qui Cố Hương là tiểu thuyết của Jiro Osaragi (Đại Phật Thứ Lang), một trong những cây bút quan trọng của văn học Nhật Bản thế kỷ XX. Tác phẩm mang đậm phong vị hoài niệm và suy tư về quê hương, thân phận cá nhân trong những biến động của thời đại.
“Qui cố hương” – trở về quê cũ – không chỉ là hành trình địa lý mà còn là hành trình tinh thần. Nhân vật chính rời xa nơi chôn nhau cắt rốn, bôn ba giữa đô thị hiện đại, rồi trong một thời điểm nhất định lại quay về với ký ức tuổi thơ và những giá trị truyền thống. Sự trở về ấy khơi dậy cảm giác vừa thân thuộc vừa xa lạ: quê hương vẫn đó, nhưng con người và thời gian đã đổi thay.
Tác phẩm khai thác sâu sắc tâm trạng hoài hương – nỗi nhớ quê nhà pha lẫn day dứt trước sự biến mất của những gì từng quen thuộc. Jiro Osaragi khắc họa sự xung đột giữa hiện đại và truyền thống, giữa nhịp sống gấp gáp nơi thành thị và sự tĩnh lặng của làng quê. Qua đó, ông đặt ra câu hỏi: con người có thể thực sự “trở về” hay chỉ có thể trở về trong ký ức?
Về nghệ thuật, văn phong của Jiro Osaragi nhẹ nhàng, giàu chất trữ tình. Ông chú trọng miêu tả tâm lý nhân vật, những rung động tinh tế trước cảnh vật và kỷ niệm. Không có những biến cố quá kịch tính, tác phẩm hấp dẫn bởi chiều sâu cảm xúc và sự suy tư triết lý.
Qui Cố Hương vì thế không chỉ là câu chuyện cá nhân mà còn phản ánh tâm trạng chung của một thế hệ người Nhật trong thời kỳ biến chuyển mạnh mẽ. Đó là nỗi băn khoăn về căn tính, về sợi dây gắn bó với nguồn cội trong một xã hội đang thay đổi nhanh chóng.
Đọc tác phẩm, người ta cảm nhận rõ một thông điệp nhân văn: quê hương không chỉ là nơi chốn, mà còn là phần ký ức và tâm hồn ta mang theo suốt đời.
