Tự nhiên và Xã hội 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống là một trong những cuốn sách giáo khoa quan trọng thuộc bộ sách Kết Nối Tri Thức Với Cuộc Sống do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành, được biên soạn theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Ở lớp 1, khi trẻ vừa rời môi trường mầm non để bước vào hành trình học tập chính thức, cuốn sách đóng vai trò giúp các em quan sát, nhận biết và hiểu những điều gần gũi nhất trong cuộc sống xung quanh.
Nội dung sách được xây dựng xoay quanh ba mạch chính: con người và sức khỏe, gia đình và trường học, tự nhiên và môi trường. Thông qua các bài học ngắn gọn, giàu hình ảnh, học sinh được tìm hiểu về cơ thể mình, cách giữ gìn vệ sinh cá nhân, ăn uống hợp lý, vận động đúng cách để bảo vệ sức khỏe. Những kiến thức này không mang tính lý thuyết nặng nề mà gắn chặt với thói quen hằng ngày, giúp trẻ hình thành ý thức tự chăm sóc bản thân từ sớm.
Ở mạch gia đình và trường học, sách khơi gợi cho học sinh nhận thức về vai trò của từng thành viên trong gia đình, nề nếp sinh hoạt, tình cảm yêu thương và sự chia sẻ. Khi tìm hiểu về trường lớp, các em làm quen với không gian học tập, các khu vực trong trường, thầy cô và bạn bè. Qua đó, trẻ dần xây dựng kỹ năng giao tiếp, ứng xử phù hợp và ý thức trách nhiệm trong môi trường tập thể.
Phần kiến thức về tự nhiên mở ra cho học sinh lớp 1 cái nhìn đầu tiên về cây cối, con vật, thời tiết và cảnh quan xung quanh. Trẻ được hướng dẫn quan sát sự thay đổi của bầu trời, nhận biết các mùa, tìm hiểu đặc điểm một số loài cây và vật nuôi quen thuộc. Những bài học này giúp các em bước đầu hình thành tình yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường sống.
Một điểm đáng chú ý là cách tổ chức hoạt động học tập trong sách theo hướng trải nghiệm và khám phá. Thay vì chỉ đọc và ghi nhớ, học sinh được khuyến khích quan sát tranh, trao đổi với bạn, tham gia trò chơi, thực hành những việc đơn giản như rửa tay đúng cách hay phân loại rác. Nhờ vậy, kiến thức không dừng lại trên trang sách mà trở thành hành vi cụ thể trong đời sống.
Hình thức trình bày của Tự nhiên và Xã hội 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống khá sinh động, với màu sắc tươi sáng và minh họa gần gũi. Các nhân vật nhỏ tuổi xuất hiện xuyên suốt tạo cảm giác thân quen, giúp học sinh dễ dàng nhập vai và đồng cảm. Ngôn ngữ giản dị, câu văn ngắn gọn, phù hợp với khả năng đọc hiểu của trẻ lớp 1.
Cuốn sách không chỉ cung cấp tri thức ban đầu về thế giới tự nhiên và xã hội mà còn góp phần hình thành những phẩm chất như yêu thương, trách nhiệm, tự lập và hợp tác. Đây là nền tảng quan trọng để học sinh tiếp tục học tốt các môn khoa học ở những lớp trên, đồng thời phát triển toàn diện cả về nhận thức lẫn kỹ năng sống ngay từ những năm đầu tiểu học.
