Cõi Mê của Triệu Xuân là một tiểu thuyết đậm chất suy tư, nơi hiện thực đời sống và những vùng tối của tâm thức con người hòa lẫn vào nhau, tạo nên một không gian văn chương u ám nhưng giàu sức gợi. Tác phẩm không đặt trọng tâm vào cốt truyện kịch tính hay những biến cố giật gân, mà tập trung đi sâu vào trạng thái tinh thần, những ám ảnh và sự lạc lối của con người trong dòng chảy xã hội nhiều biến động.
Nhân vật trong Cõi Mê hiện lên như những con người đang bước đi giữa ranh giới mong manh của tỉnh táo và mê muội. Họ mang trong mình những tổn thương tinh thần kéo dài, những ký ức không thể xóa nhòa và những khát vọng bị bóp nghẹt bởi hoàn cảnh. “Mê” ở đây không chỉ là trạng thái tâm lý nhất thời, mà là một cõi tồn tại, nơi con người bị cuốn vào vòng xoáy của dục vọng, quyền lực, sợ hãi và cả sự tự lừa dối. Chính trong cõi ấy, họ đánh mất khả năng nhìn rõ bản thân và thế giới xung quanh.
Triệu Xuân xây dựng tiểu thuyết bằng giọng điệu trầm lắng, đôi khi lạnh và sắc, phản ánh cái nhìn tỉnh táo nhưng không khoan nhượng về đời sống. Những mối quan hệ gia đình, xã hội, nghề nghiệp trong tác phẩm đều ẩn chứa sự rạn nứt. Con người va chạm với nhau không chỉ bằng lời nói hay hành động, mà bằng những toan tính thầm kín, những im lặng nặng nề và những lựa chọn mang tính thỏa hiệp. Chính sự thỏa hiệp ấy đẩy họ ngày càng lún sâu vào “cõi mê” mà không dễ thoát ra.
Bối cảnh xã hội trong Cõi Mê được khắc họa chân thực, mang dấu ấn rõ rệt của đời sống đô thị Việt Nam thời hiện đại. Ở đó, nhịp sống gấp gáp, áp lực mưu sinh và những giá trị đảo lộn khiến con người dần xa rời những chuẩn mực đạo đức từng được coi là bền vững. Triệu Xuân không lên án trực diện, mà để hiện thực tự bộc lộ qua số phận nhân vật, qua những hệ quả âm thầm nhưng dai dẳng của sự tha hóa.
Điểm đáng chú ý của tiểu thuyết là cách nhà văn khai thác đời sống nội tâm. Những dòng suy nghĩ miên man, những hồi tưởng đứt đoạn và cảm giác bức bối kéo dài tạo nên nhịp điệu chậm, nặng, buộc người đọc phải kiên nhẫn và đồng hành cùng nhân vật. Cõi Mê vì thế không phải là cuốn sách để đọc nhanh, mà là trải nghiệm đọc đòi hỏi sự lắng lại, chấp nhận đi vào những vùng không dễ chịu của tâm lý con người.
Văn phong của Triệu Xuân mộc mạc nhưng sắc sảo, giàu chất quan sát. Ông không phô trương kỹ thuật, không sa đà vào những hình ảnh cầu kỳ, mà chú trọng vào việc bóc tách từng lớp suy nghĩ, từng mâu thuẫn nhỏ nhặt trong đời sống thường nhật. Chính sự giản dị ấy làm cho những bi kịch tinh thần trong tác phẩm trở nên gần gũi và đáng suy ngẫm.
Cõi Mê không mang đến một lối thoát rõ ràng cho các nhân vật, cũng không trao cho người đọc một thông điệp mang tính an ủi. Thay vào đó, tác phẩm đặt con người trước tấm gương phản chiếu những yếu đuối và lạc lối của chính mình. Trong thế giới văn chương của Triệu Xuân, tỉnh thức không phải lúc nào cũng đến, và đôi khi, việc nhận ra mình đang mê đã là một bi kịch đủ sâu để ám ảnh người đọc rất lâu sau khi trang sách khép lại.
