Tướng Mệnh Khảo Luận của Vũ Tài Lục là một tác phẩm nghiên cứu tiêu biểu trong lĩnh vực tướng số và mệnh lý phương Đông, mang đậm tinh thần khảo cứu hơn là thuật đoán giản lược. Ngay từ nhan đề, chữ “khảo luận” đã cho thấy định hướng của tác giả: không chỉ ghi chép các quan niệm dân gian hay kinh nghiệm truyền miệng, mà còn phân tích, đối chiếu và lý giải có hệ thống về mối quan hệ giữa tướng mạo và vận mệnh con người.
Nội dung của Tướng Mệnh Khảo Luận xoay quanh hai trục chính là tướng và mệnh. Tướng được hiểu như hình thể, thần sắc, khí chất biểu hiện ra bên ngoài; mệnh là phần căn bản, gắn với thiên phú và số định. Vũ Tài Lục tiếp cận hai yếu tố này trong sự tương tác lẫn nhau, tránh cách nhìn cực đoan coi tướng quyết định tất cả hay mệnh hoàn toàn bất biến. Theo tinh thần của tác phẩm, tướng là biểu hiện động của mệnh, còn mệnh là gốc rễ sâu xa chi phối tướng, nhưng con người vẫn có khả năng tác động lên cả hai thông qua tu dưỡng, hành vi và môi trường sống.
Một điểm đáng chú ý của sách là cách tác giả hệ thống hóa các bộ phận trên khuôn mặt và cơ thể theo logic mệnh lý. Các khái niệm như ngũ quan, tam đình, thập nhị cung được trình bày trong mối liên hệ với ngũ hành, âm dương và khí vận. Thay vì chỉ liệt kê dấu hiệu tốt – xấu, Vũ Tài Lục chú trọng giải thích nguyên lý phía sau: vì sao một đặc điểm tướng mạo lại gắn với phúc hay họa, thịnh hay suy. Cách viết này giúp người đọc không chỉ ghi nhớ, mà còn hiểu và suy luận.
So với nhiều sách tướng số phổ biến, Tướng Mệnh Khảo Luận có giọng điệu chừng mực và thận trọng. Tác giả nhiều lần nhấn mạnh sự biến đổi của tướng theo thời gian, phản ánh sự thay đổi của tâm tính và hoàn cảnh. Điều này khiến tác phẩm mang màu sắc nhân văn rõ rệt, không sa vào định mệnh luận cứng nhắc. Con người trong quan niệm của Vũ Tài Lục không phải kẻ bị số phận dẫn dắt một chiều, mà là chủ thể có khả năng “cải tướng”, từ đó ảnh hưởng đến vận mệnh.
Về mặt học thuật, Tướng Mệnh Khảo Luận cho thấy sự am hiểu sâu rộng của tác giả đối với các trước tác cổ điển về tướng và mệnh. Những luận điểm trong sách thường được đặt trong mạch kế thừa các quan niệm truyền thống, đồng thời có sự chọn lọc và diễn giải lại cho phù hợp với tư duy lý luận. Điều này khiến tác phẩm vừa mang giá trị tham khảo, vừa có tính định hướng cho người nghiên cứu.
Tướng Mệnh Khảo Luận không phải cuốn sách dành cho việc xem tướng nhanh hay tìm lời phán đoán tức thời. Giá trị của nó nằm ở chiều sâu lý luận và cách nhìn tổng thể về con người trong mối quan hệ giữa hình – khí – tâm – mệnh. Với những ai quan tâm đến tướng số như một ngành tri thức truyền thống, tác phẩm của Vũ Tài Lục là một nguồn đọc đáng tin cậy, giúp mở rộng hiểu biết và nuôi dưỡng cái nhìn tỉnh táo, cân bằng về số phận và đời người.
