Tỉnh Thức là một cuốn sách thuộc bộ Trí Tuệ Xúc Cảm của Harvard Business Review, tiếp cận khái niệm tỉnh thức không như một thực hành mang màu sắc thiền định thuần túy, mà như một năng lực thiết yếu trong lãnh đạo và đời sống công việc hiện đại. Cuốn sách đặt tỉnh thức vào trung tâm của hiệu quả cá nhân và tổ chức, coi đó là nền tảng giúp con người đưa ra quyết định sáng suốt trong môi trường nhiều áp lực và biến động.
Nội dung sách là tập hợp các bài viết của những nhà nghiên cứu và chuyên gia hàng đầu, phân tích tỉnh thức dưới góc độ tâm lý học, khoa học thần kinh và quản trị. Các tác giả cho thấy rằng tỉnh thức giúp con người nhận diện rõ hơn suy nghĩ, cảm xúc và phản ứng của chính mình ngay trong khoảnh khắc hiện tại. Khi có khoảng dừng này, cá nhân không còn bị cuốn theo thói quen phản xạ hay cảm xúc nhất thời, mà có khả năng lựa chọn cách hành xử phù hợp hơn.
Một luận điểm quan trọng của Tỉnh Thức là mối liên hệ chặt chẽ giữa tỉnh thức và trí tuệ xúc cảm. Nhờ tỉnh thức, con người tăng cường khả năng tự nhận thức và tự điều chỉnh, hai năng lực cốt lõi giúp duy trì sự ổn định tinh thần trước áp lực. Đồng thời, tỉnh thức cũng làm sâu sắc thêm sự thấu cảm, bởi khi hiện diện trọn vẹn, con người lắng nghe và quan sát người khác với ít định kiến hơn.
Cuốn sách chỉ ra rằng trong môi trường làm việc hiện đại, sự thiếu tỉnh thức biểu hiện qua những quyết định vội vàng, phản ứng cảm tính, kiệt sức và cảm giác mất kết nối. Các bài viết phân tích cách những trạng thái này ảnh hưởng tiêu cực đến lãnh đạo, văn hóa tổ chức và chất lượng hợp tác. Tỉnh thức, vì thế, không phải là sự rút lui khỏi thực tế công việc, mà là một cách tham gia sâu sắc và rõ ràng hơn vào thực tế đó.
Thuộc bộ Trí Tuệ Xúc Cảm, Tỉnh Thức không dừng lại ở khía cạnh nhận thức mà hướng đến ứng dụng thực tế. Cuốn sách gợi mở những thực hành đơn giản nhưng hiệu quả: chú ý đến hơi thở, quan sát cảm xúc khi căng thẳng, tạo những khoảng dừng ngắn giữa các hoạt động, và rèn luyện thói quen phản tư. Những thực hành này giúp cá nhân duy trì sự tỉnh táo tinh thần mà không cần thay đổi triệt để lối sống.
Một điểm đáng chú ý khác là cách cuốn sách nhìn nhận tỉnh thức như một năng lực lãnh đạo lan tỏa. Khi nhà lãnh đạo sống và làm việc trong trạng thái tỉnh thức, họ tạo ra môi trường an toàn về mặt tâm lý, giảm phản ứng tiêu cực và khuyến khích sự hiện diện chân thật trong đội ngũ. Điều này góp phần nâng cao chất lượng giao tiếp và ra quyết định ở cấp độ tập thể.
Ở tầng sâu hơn, Tỉnh Thức cho thấy đây không chỉ là kỹ năng làm việc, mà là một thái độ sống. Sự tỉnh thức giúp con người nhận ra điều gì thực sự quan trọng, tránh bị cuốn vào nhịp độ dồn dập mà đánh mất chính mình. Cuốn sách phù hợp với những ai muốn nuôi dưỡng sự rõ ràng nội tâm, tăng cường trí tuệ xúc cảm và xây dựng một cách làm việc bền vững, tỉnh táo hơn trong thế giới nhiều biến động.
