Ai Là Kẻ Thứ Ba của Diệp Khuynh Thành là một tác phẩm tản văn – tiểu luận tâm lý xoay quanh những mối quan hệ tình cảm vụng trộm, nơi ranh giới giữa yêu thương, chiếm hữu và tổn thương trở nên mờ nhạt. Với giọng viết sắc sảo nhưng không cay nghiệt, tác giả dẫn người đọc đi vào những tình huống tưởng như quen thuộc, để từ đó bóc tách những ảo tưởng, ngụy biện và nỗi cô đơn ẩn sâu sau các mối quan hệ tay ba.
Điểm đáng chú ý của Ai Là Kẻ Thứ Ba nằm ở cách Diệp Khuynh Thành đặt lại vấn đề. “Kẻ thứ ba” trong cuốn sách không chỉ là người xen vào một mối quan hệ đã có ràng buộc, mà còn có thể là sự thờ ơ, sự ích kỷ, nỗi sợ cam kết, hay thậm chí là chính bản thân mỗi người khi không còn trung thực với cảm xúc của mình. Bằng cách mở rộng khái niệm này, tác giả tránh được lối phán xét đạo đức đơn giản, thay vào đó tập trung phân tích cấu trúc tâm lý và hoàn cảnh xã hội đã tạo nên những mối quan hệ chông chênh.
Các bài viết trong sách thường bắt đầu từ những câu chuyện rất đời: một cuộc hôn nhân nguội lạnh, một mối tình kéo dài trong lén lút, hay cảm giác bất an của người ở lại. Từ đó, Diệp Khuynh Thành triển khai phân tích bằng lối lập luận chặt chẽ, kết hợp giữa quan sát tinh tế và hiểu biết sâu về tâm lý con người. Điều khiến cuốn sách gây ấn tượng không phải là việc kể chuyện bi kịch, mà là cách tác giả chỉ ra cơ chế vận hành của cảm xúc: vì sao con người dễ rơi vào vai trò tổn thương người khác, và vì sao họ vẫn tiếp tục ở lại trong những mối quan hệ khiến mình đau đớn.
Văn phong của Diệp Khuynh Thành mang đặc trưng quen thuộc: tỉnh táo, thẳng thắn, đôi khi lạnh, nhưng không thiếu sự cảm thông. Tác giả không cố gắng an ủi hay xoa dịu bằng những lời lẽ ngọt ngào. Thay vào đó, từng trang viết giống như một tấm gương, buộc người đọc nhìn thẳng vào sự thật của cảm xúc và lựa chọn cá nhân. Chính sự không né tránh này tạo nên sức nặng cho cuốn sách, đặc biệt với những ai từng trải qua hoặc chứng kiến những mối quan hệ phức tạp.
Một tầng ý nghĩa quan trọng khác của Ai Là Kẻ Thứ Ba là vấn đề trách nhiệm cảm xúc. Diệp Khuynh Thành nhấn mạnh rằng trong các mối quan hệ đổ vỡ, hiếm khi chỉ có một người sai. Việc đổ lỗi hoàn toàn cho “kẻ thứ ba” đôi khi chỉ là cách né tránh trách nhiệm của những người trong cuộc. Bằng cách phân tích này, cuốn sách góp phần tháo gỡ những định kiến phổ biến, đồng thời đặt con người trở lại vị trí trung tâm của lựa chọn và hậu quả.
Về tổng thể, Ai Là Kẻ Thứ Ba không phải là một cuốn sách để đọc nhằm tìm lời khuyên nhanh chóng hay câu trả lời dễ chịu. Tác phẩm đòi hỏi sự bình tĩnh và sẵn sàng đối diện, bởi những gì được nói ra thường không dễ nghe. Tuy vậy, chính sự thẳng thắn ấy khiến cuốn sách trở thành một văn bản đáng chú ý trong dòng sách tâm lý – quan hệ, đặc biệt phù hợp với những độc giả quan tâm đến việc hiểu sâu hơn về bản chất của yêu thương, ràng buộc và tổn thương trong đời sống hiện đại.
