Điệp Vụ Thám Báo là một tiểu thuyết lịch sử đặc sắc của Hồng Thái, thuộc bộ sách Thiệu Bảo Bình Nguyên. Tác phẩm khai thác giai đoạn nhiều biến động trong lịch sử Đại Việt, khi triều chính đứng trước những thử thách nội ngoại, lòng người dao động và những âm mưu chính trị âm thầm diễn ra sau bức màn quyền lực.
Lấy bối cảnh triều đình thời phong kiến, câu chuyện xoay quanh hoạt động thám báo bí mật nhằm bảo vệ vận mệnh quốc gia. Trong không khí căng thẳng của chiến sự và tranh đoạt quyền lực, những nhân vật làm nhiệm vụ tình báo phải sống giữa ranh giới mong manh của trung thành và phản bội. Họ không xuất hiện trên chính sử với những chiến công hiển hách, nhưng lại góp phần quyết định đến sự tồn vong của triều đại bằng những thông tin thu thập được trong bóng tối.
Điểm hấp dẫn của tiểu thuyết nằm ở việc kết hợp yếu tố lịch sử với màu sắc trinh thám – điệp vụ. Tác giả xây dựng các tình huống điều tra, cài cắm mật thư, giải mã ám hiệu, xen lẫn những màn đấu trí giữa các phe phái trong triều. Nhịp truyện vì thế vừa mang tính sử thi vừa có độ căng của một tác phẩm gián điệp. Người đọc không chỉ theo dõi những biến cố lớn mà còn bị cuốn vào hành trình lần tìm manh mối, phơi bày âm mưu.
Bên cạnh tuyến nhân vật thám báo, bức tranh xã hội thời bấy giờ cũng được khắc họa rõ nét. Từ cung đình đến thôn dã, từ quan lại đến thường dân, mỗi tầng lớp đều có vai trò trong cục diện chung. Những chi tiết về lễ nghi, binh chế, sinh hoạt đời sống được tái hiện công phu, góp phần tạo nên không khí lịch sử chân thực. Qua đó, tác phẩm cho thấy lịch sử không chỉ được làm nên bởi những trận đánh lớn, mà còn bởi sự hy sinh thầm lặng của những con người vô danh.
Nhân vật trung tâm trong truyện thường phải đối diện với lựa chọn khó khăn giữa lợi ích cá nhân và đại nghĩa. Sự giằng xé nội tâm ấy làm tăng chiều sâu tâm lý, khiến họ không đơn thuần là hình tượng anh hùng lý tưởng hóa. Họ biết sợ hãi, biết nghi ngờ, nhưng vẫn lựa chọn dấn thân vì niềm tin vào đất nước và triều đại mình phụng sự.
Văn phong của Hồng Thái trang trọng, giàu chất sử nhưng không khô cứng. Những đoạn miêu tả hành động được viết dứt khoát, nhịp nhanh, trong khi các phân đoạn triều nghị hay đối thoại chính trị lại chặt chẽ, hàm súc. Sự đan xen giữa yếu tố lịch sử và màu sắc điệp vụ tạo nên sắc thái riêng cho Điệp Vụ Thám Báo trong dòng tiểu thuyết lịch sử Việt Nam đương đại.
Không chỉ tái hiện một giai đoạn nhiều sóng gió, tác phẩm còn gợi suy ngẫm về vai trò của thông tin, của lòng trung nghĩa và trách nhiệm cá nhân trước vận mệnh chung. Với sự kết hợp giữa tính chân thực lịch sử và kịch tính của thể loại thám báo, Điệp Vụ Thám Báo mang đến trải nghiệm vừa hồi hộp vừa giàu chiều sâu cho độc giả yêu thích tiểu thuyết lịch sử.
