Hoan Lạc của Mạc Ngôn là một tác phẩm thể hiện rõ phong cách táo bạo và giàu tính châm biếm của nhà văn đoạt giải Nobel Văn học. Trong thế giới nghệ thuật của ông, “hoan lạc” không đơn thuần là niềm vui hay khoái cảm, mà là một trạng thái đầy mâu thuẫn – nơi con người tìm kiếm hạnh phúc giữa nghèo đói, dục vọng và những biến động xã hội khắc nghiệt.
Tác phẩm xoay quanh những số phận nhỏ bé ở vùng nông thôn Cao Mật – không gian quen thuộc trong sáng tác của Mạc Ngôn. Các nhân vật thường bị cuốn vào vòng xoáy của mưu sinh, của tham vọng và cả những ảo tưởng đổi đời. Họ khao khát hưởng thụ, khao khát vượt lên hoàn cảnh, nhưng mỗi bước tiến lại kéo theo hệ lụy. “Hoan lạc” vì thế mang sắc thái mỉa mai: niềm vui mong manh, đôi khi đổi bằng cái giá rất đắt.
Một trong những điểm nổi bật của tác phẩm là cách Mạc Ngôn khắc họa dục vọng con người. Ông không né tránh những chi tiết trần trụi, thậm chí phóng đại đến mức gây sốc. Tuy vậy, phía sau lớp vỏ thô ráp ấy là cái nhìn nhân bản: dục vọng không chỉ là sự sa ngã, mà còn là biểu hiện của khát vọng sống. Trong hoàn cảnh nghèo khó và tù túng, nhu cầu tìm kiếm khoái cảm trở thành cách con người khẳng định sự tồn tại của mình.
Bên cạnh yếu tố hiện thực, tác phẩm còn pha trộn chất huyền ảo và phóng đại đặc trưng. Những tình huống có phần phi lý, những chi tiết cường điệu được sử dụng như công cụ nghệ thuật để làm nổi bật sự méo mó của đời sống. Qua đó, Mạc Ngôn vừa kể chuyện, vừa châm biếm những nghịch lý xã hội và sự biến dạng của các giá trị truyền thống trong thời kỳ chuyển mình.
Văn phong của ông giàu nhịp điệu, khi dữ dội, khi trào lộng. Giọng kể có lúc như lời dân gian truyền miệng, có lúc lại sắc lạnh như một bản cáo trạng. Chính sự pha trộn này tạo nên sức hút riêng: người đọc có thể bật cười trước những tình tiết trớ trêu, nhưng sau tiếng cười là cảm giác chua xót.
Hoan Lạc không phải là câu chuyện tán dương niềm vui đơn giản, mà là bức tranh phức tạp về con người trong hành trình kiếm tìm hạnh phúc. Qua những mảnh đời đầy dục vọng và sai lầm, Mạc Ngôn đặt ra câu hỏi về bản chất của niềm vui và cái giá của nó. Đó là tác phẩm phản chiếu rõ nét thế giới quan của ông: hiện thực tàn nhẫn nhưng luôn sôi động, nơi con người vừa yếu đuối vừa bền bỉ trong khát vọng sống và hưởng thụ.
