Quyền Lực – Vì Sao Người Có Kẻ Không? của Jeffrey Pfeffer là một cuốn sách gây nhiều tranh luận, bởi nó bóc trần những ảo tưởng phổ biến về thành công, lãnh đạo và sự thăng tiến. Thay vì khuyên con người làm việc chăm chỉ, sống tử tế rồi quyền lực sẽ tự tìm đến, tác giả đặt ra một câu hỏi khó chịu nhưng thực tế: vì sao trong cùng một tổ chức, có người nắm quyền, kẻ khác thì không, dù năng lực và đạo đức chưa chắc đã khác biệt nhiều?
Xuất phát từ nghiên cứu dài hạn về hành vi tổ chức và chính trị công sở, Jeffrey Pfeffer cho rằng quyền lực không tự nhiên sinh ra từ năng lực hay thành tích, mà đến từ khả năng hiểu và vận dụng các quy luật ngầm của môi trường xã hội. Cuốn sách tập trung phân tích cách quyền lực thực sự vận hành trong doanh nghiệp, tổ chức và đời sống công cộng, nơi hình ảnh, mạng lưới quan hệ, sự hiện diện và khả năng kiểm soát nguồn lực thường quan trọng không kém, thậm chí quan trọng hơn chuyên môn thuần túy.
Một điểm xuyên suốt của Quyền Lực – Vì Sao Người Có Kẻ Không? là sự tách bạch giữa “hiệu quả công việc” và “quyền lực”. Pfeffer chỉ ra rằng nhiều người giỏi chuyên môn nhưng không thăng tiến vì họ tin rằng chỉ cần làm tốt phần việc của mình là đủ. Trong khi đó, những người nắm quyền thường đầu tư nhiều hơn vào việc xây dựng ảnh hưởng, tạo liên minh, quản lý hình ảnh cá nhân và xuất hiện đúng lúc ở những không gian quan trọng. Quyền lực, theo tác giả, là một kỹ năng xã hội có thể học được, chứ không phải đặc quyền bẩm sinh.
Cuốn sách cũng không né tránh mặt tối của quyền lực. Pfeffer thẳng thắn nói về sự giả tạo, thao túng và tính toán thường đi kèm với quá trình leo thang ảnh hưởng. Tuy nhiên, ông không cổ vũ cho hành vi phi đạo đức, mà cảnh báo rằng việc phớt lờ thực tế này chỉ khiến người đọc trở nên yếu thế hơn. Hiểu quyền lực không có nghĩa là trở thành kẻ xấu, mà là không để mình bị loại khỏi cuộc chơi vì những ảo tưởng đạo đức ngây thơ.
Một phần quan trọng khác của sách là phân tích cách quyền lực tác động ngược trở lại con người. Khi đã có quyền, con người thay đổi cách nhìn nhận thế giới, cách ra quyết định và cách đối xử với người khác. Pfeffer chỉ ra rằng quyền lực vừa là công cụ tạo ra ảnh hưởng, vừa là phép thử bản lĩnh cá nhân, bởi nó dễ dẫn đến sự tự tin thái quá và mất kết nối với thực tế nếu không được kiểm soát.
Với giọng văn thẳng thắn, nhiều ví dụ thực tế và lập luận dựa trên nghiên cứu học thuật, Quyền Lực – Vì Sao Người Có Kẻ Không? phù hợp với những ai đang làm việc trong tổ chức, đặc biệt là môi trường cạnh tranh cao như doanh nghiệp, chính trị, học thuật và quản trị. Cuốn sách không hứa hẹn một con đường “đẹp đẽ” để đạt quyền lực, nhưng giúp người đọc hiểu rõ cơ chế vận hành thật sự phía sau nó, từ đó đưa ra lựa chọn tỉnh táo hơn cho con đường của chính mình.
