Tám Quyển Sách Quý – Quyển 1. Tu Tâm của Thích Thiện Hoa là một tác phẩm Phật học căn bản nhưng có chiều sâu thực hành rất rõ, được biên soạn với mục đích giúp người học Phật quay về công việc quan trọng nhất: sửa mình, chuyển hóa tâm ý và xây dựng nền tảng đạo đức nội tâm. Trong toàn bộ bộ sách Tám Quyển Sách Quý, quyển Tu Tâmđược xem như viên đá đặt nền, bởi mọi con đường tu học nếu không bắt đầu từ tâm thì đều dễ rơi vào hình thức hoặc lý thuyết suông.
Nội dung của sách xoay quanh câu hỏi cốt lõi: tâm là gì và vì sao phải tu tâm. Thích Thiện Hoa trình bày rất rõ ràng quan điểm Phật giáo rằng mọi khổ đau, bất an, phiền não trong đời sống đều khởi lên từ tâm. Tham, sân, si không phải là những khái niệm trừu tượng, mà là những trạng thái tâm lý cụ thể, chi phối suy nghĩ, lời nói và hành động của con người mỗi ngày. Vì vậy, tu không phải là tìm kiếm điều gì bên ngoài, mà là quá trình quan sát, điều phục và chuyển hóa chính những dòng tâm niệm ấy.
Điểm nổi bật của Tu Tâm là cách tác giả diễn giải giáo lý một cách mạch lạc, giản dị, phù hợp với cả người mới học Phật lẫn người đã có nền tảng. Các khái niệm như chánh tâm, tà tâm, vọng tâm, chân tâm được phân tích từng bước, gắn liền với ví dụ đời sống cụ thể. Người đọc dễ dàng nhận ra hình ảnh của chính mình trong những biểu hiện tâm lý quen thuộc: lúc thì thiện lành, lúc thì ích kỷ; khi thì sáng suốt, khi lại mờ mịt vì cảm xúc chi phối.
Sách đặc biệt nhấn mạnh vai trò của tự giác. Thích Thiện Hoa không đặt nặng nghi lễ hay hình thức tu hành, mà khuyến khích người đọc nhìn thẳng vào tâm mình trong từng hành vi nhỏ: cách nói chuyện, cách phản ứng trước nghịch cảnh, cách đối diện với danh lợi và hơn thua. Tu tâm không tách rời đời sống, mà chính là tu ngay trong gia đình, công việc, các mối quan hệ xã hội. Mỗi hoàn cảnh đều là một bài học để soi lại tâm mình.
Một nội dung quan trọng khác của Tu Tâm là sự liên hệ giữa tâm và nghiệp. Tác giả chỉ ra rằng nghiệp không phải là số phận cố định, mà là kết quả tích lũy từ tâm niệm và hành động. Khi tâm chuyển, nghiệp cũng chuyển. Quan điểm này mang lại cho người đọc cảm giác chủ động và trách nhiệm đối với chính đời sống của mình, thay vì phó mặc cho hoàn cảnh hay định mệnh.
Về văn phong, sách được viết theo lối giảng giải truyền thống của Phật giáo Bắc tông Việt Nam, ngắn gọn, rõ ý, không cầu kỳ chữ nghĩa. Giọng văn điềm đạm, nghiêm cẩn nhưng không khô cứng, thể hiện tinh thần sư phạm của một vị giảng sư nhiều kinh nghiệm. Chính sự mộc mạc ấy giúp tác phẩm giữ được giá trị lâu dài, không bị lệ thuộc vào bối cảnh thời đại.
Tám Quyển Sách Quý – Quyển 1. Tu Tâm là cuốn sách thích hợp để đọc chậm, đọc đi đọc lại, như một cẩm nang tự soi chiếu nội tâm. Với những ai đang tìm một nền tảng tu học vững chắc, không thiên về lý luận cao siêu mà tập trung vào việc sửa mình và sống tỉnh thức hơn mỗi ngày, đây là một tác phẩm có giá trị bền bỉ và thực tiễn.
