Thập Nhị Binh Thư của Đỗ Mộng Khương và Nguyễn Ngọc Tỉnh là một công trình đặc biệt trong mạch sách nghiên cứu – diễn giải binh pháp phương Đông, nơi tinh hoa quân sự cổ điển được hệ thống lại theo cách gần gũi với độc giả Việt Nam hiện đại. Cuốn sách không chỉ giới thiệu mười hai bộ binh thư tiêu biểu trong lịch sử Á Đông mà còn đặt chúng vào bối cảnh văn hóa, lịch sử và tư duy chiến lược đã sản sinh ra những học thuyết ấy.
Khác với nhiều sách binh pháp chỉ tập trung vào Tôn Tử binh pháp, Thập Nhị Binh Thư mở rộng không gian tri thức, dẫn người đọc đi qua một “bản đồ” quân sự phong phú: từ những nguyên lý nền tảng về dụng binh, bố trận, mưu lược, đến các quan niệm sâu sắc về con người, thời thế và đạo trị quốc. Mỗi binh thư được giới thiệu không như một văn bản chết, mà như một hệ tư duy sống động, phản ánh kinh nghiệm chiến tranh, quản trị và ứng xử quyền lực của các thời đại khác nhau.
Điểm đáng chú ý của cuốn sách nằm ở cách hai tác giả lựa chọn lối trình bày dung hòa giữa học thuật và phổ thông. Các khái niệm quân sự cổ điển được diễn giải mạch lạc, tránh sa vào trích dẫn nặng nề, đồng thời vẫn giữ được tinh thần nguyên bản của tư tưởng cổ. Người đọc không cần có nền tảng sâu về Hán học hay quân sự vẫn có thể tiếp cận, hiểu và suy ngẫm. Đây là ưu điểm lớn, giúp Thập Nhị Binh Thư vượt ra khỏi phạm vi của một cuốn sách chuyên khảo thuần túy.
Bên cạnh giá trị quân sự, cuốn sách còn cho thấy binh pháp phương Đông không chỉ là nghệ thuật chiến tranh mà còn là triết lý sống và triết lý lãnh đạo. Những vấn đề như “thế” và “thời”, “chính” và “kỳ”, “cương” và “nhu” được soi chiếu không chỉ trong chiến trận mà còn trong quản trị xã hội, tổ chức con người và xử lý mối quan hệ phức tạp giữa quyền lực và đạo lý. Chính cách tiếp cận này khiến cuốn sách trở nên hấp dẫn với cả những độc giả quan tâm đến kinh doanh, quản lý hay tư duy chiến lược nói chung.
Ngôn ngữ của Thập Nhị Binh Thư mang tính chừng mực, nghiêm cẩn nhưng không khô khan. Hai tác giả thể hiện sự tôn trọng đối với di sản cổ điển, đồng thời giữ được khoảng cách cần thiết để phân tích, so sánh và gợi mở. Cuốn sách không áp đặt kết luận, mà khuyến khích người đọc tự đối thoại với các học thuyết, tự rút ra bài học phù hợp với hoàn cảnh và thời đại của mình.
Trong bối cảnh nhiều giá trị cổ điển dễ bị giản lược thành những “mẹo” chiến thắng nhanh, Thập Nhị Binh Thư chọn một con đường chậm rãi và bền vững hơn: khôi phục chiều sâu tư tưởng của binh pháp, trả nó về đúng vị trí của một kho tàng trí tuệ nhân loại. Đây là cuốn sách dành cho những ai muốn hiểu chiến lược không chỉ như kỹ thuật đối đầu, mà như một nghệ thuật thấu hiểu con người và quy luật vận động của thế giới.
