Từ Điển Văn Học do Nguyễn Huệ Chi và Trần Hữu Tá chủ biên là một công trình học thuật có giá trị bền vững, giữ vị trí đặc biệt trong hệ thống sách nghiên cứu và tra cứu văn học Việt Nam. Không chỉ dừng ở vai trò của một cuốn từ điển theo nghĩa thông thường, tác phẩm còn phản ánh một cách có hệ thống tiến trình vận động của văn học Việt Nam trong mối liên hệ với văn học thế giới, lý luận phê bình và các trào lưu tư tưởng lớn.
Cuốn sách được xây dựng như một bản đồ tri thức, trong đó mỗi mục từ là một “điểm mốc” giúp người đọc định vị rõ ràng tác giả, tác phẩm, khái niệm, thể loại và khuynh hướng văn học. Các mục từ không chỉ cung cấp thông tin khái quát mà còn đi sâu vào bản chất vấn đề, nêu bật giá trị tư tưởng và nghệ thuật, đồng thời gợi mở những hướng tiếp cận phê bình khác nhau. Chính điều này khiến Từ Điển Văn Học vượt ra khỏi tính chất liệt kê khô cứng thường thấy, trở thành một tài liệu có chiều sâu học thuật và khả năng gợi mở tư duy.
Nguyễn Huệ Chi và Trần Hữu Tá đều là những học giả uy tín, có nền tảng nghiên cứu vững chắc và tầm nhìn rộng. Dưới sự chủ biên của hai ông, cuốn từ điển thể hiện sự chắt lọc công phu, cách viết mạch lạc, chuẩn xác, tránh cực đoan và thiên lệch. Nhiều mục từ liên quan đến văn học trung đại, văn học hiện đại, cũng như các khái niệm lý luận và phê bình, được trình bày với thái độ khoa học nghiêm cẩn nhưng không khô cứng, giúp người đọc dễ tiếp cận ngay cả khi không chuyên sâu.
Một điểm nổi bật của Từ Điển Văn Học là cách nhìn văn học như một chỉnh thể sống động, luôn vận động trong mối quan hệ với lịch sử, xã hội và tư tưởng. Các tác giả, tác phẩm không bị tách rời khỏi bối cảnh mà được đặt trong dòng chảy văn hóa – lịch sử cụ thể, qua đó làm rõ vì sao chúng xuất hiện, phát triển và để lại dấu ấn lâu dài. Điều này đặc biệt hữu ích cho sinh viên, giáo viên, nhà nghiên cứu cũng như những người đọc muốn có cái nhìn hệ thống và nền tảng về văn học.
Bên cạnh chức năng tra cứu, cuốn sách còn có giá trị như một tài liệu tham khảo định hướng. Nhiều mục từ ngắn gọn nhưng hàm súc, đủ để người đọc hình dung được vấn đề cốt lõi, từ đó tiếp tục đào sâu bằng các công trình nghiên cứu chuyên biệt khác. Với những ai học và giảng dạy văn học, Từ Điển Văn Học là một công cụ hỗ trợ không thể thiếu, giúp chuẩn hóa khái niệm, thuật ngữ và cách hiểu.
Trong bối cảnh tri thức ngày càng phân mảnh, sự tồn tại của một công trình tổng hợp, có tính hệ thống và độ tin cậy cao như Từ Điển Văn Học càng trở nên quan trọng. Cuốn sách không chỉ phục vụ nhu cầu tra cứu mà còn góp phần nuôi dưỡng tư duy khoa học, tinh thần đối thoại và thái độ nghiêm túc đối với văn học. Đây là một tác phẩm nền tảng, đáng có mặt lâu dài trên giá sách của những ai quan tâm đến văn học Việt Nam và văn học nói chung.




