Truyền Thuyết Dòng Sông của Khâu Hoa Đông là một tiểu thuyết mang đậm màu sắc huyền thoại – hiện thực, nơi dòng sông không chỉ là bối cảnh tự nhiên mà trở thành trục ký ức, trục lịch sử và trục số phận của con người. Tác phẩm đặt con người vào mối quan hệ sâu xa với thiên nhiên, cộng đồng và những lớp trầm tích văn hóa đã bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Câu chuyện xoay quanh một dòng sông cổ xưa, gắn liền với sự hình thành và biến đổi của các làng mạc, gia tộc và những phận người sống ven bờ. Dòng sông trong tiểu thuyết vừa hiện hữu cụ thể với nước, phù sa, mùa lũ, mùa cạn, vừa mang ý nghĩa biểu tượng như một sinh thể sống, chứng kiến và lưu giữ mọi thăng trầm của đời người. Mỗi biến cố lớn nhỏ của con người đều in dấu lên dòng chảy ấy, dù là yêu thương, thù hận, phản bội hay hy sinh.
Nhân vật trong Truyền Thuyết Dòng Sông được xây dựng theo kiểu đa tuyến, trải dài qua nhiều thế hệ. Họ không tồn tại độc lập, mà gắn chặt với dòng họ, làng xóm và những truyền thuyết được kể đi kể lại qua năm tháng. Có những con người tin vào huyền tích của dòng sông, xem đó là điểm tựa tinh thần; cũng có những người hoài nghi, muốn thoát khỏi những ràng buộc cũ kỹ để tìm một con đường khác. Sự va chạm giữa niềm tin truyền thống và khát vọng đổi thay tạo nên xung đột ngầm xuyên suốt tác phẩm.
Khâu Hoa Đông khéo léo đan xen giữa chất sử thi và đời sống thường nhật. Những truyền thuyết dân gian, câu chuyện lưu truyền bằng lời kể của người già, được đặt cạnh những biến động xã hội cụ thể: đói nghèo, di cư, đổi thay giá trị sống. Nhờ vậy, tiểu thuyết không rơi vào thuần túy huyền ảo, mà luôn giữ được nền tảng hiện thực vững chắc.
Văn phong của tác giả giàu hình ảnh, có nhịp điệu chậm, khoan thai như chính dòng sông trong truyện. Cảnh sắc thiên nhiên được miêu tả tỉ mỉ, mang tính gợi cảm cao, tạo nên bầu không khí vừa linh thiêng vừa u hoài. Ngôn ngữ kể chuyện mang dáng dấp truyền khẩu, khiến người đọc có cảm giác đang lắng nghe một câu chuyện cổ được kể lại bên bờ sông, qua nhiều lớp giọng khác nhau.
Truyền Thuyết Dòng Sông không chỉ là câu chuyện về một vùng đất hay một cộng đồng, mà còn là suy ngẫm về mối quan hệ giữa con người và cội nguồn. Dòng sông chảy mãi, con người đến rồi đi, nhưng ký ức, truyền thuyết và những dấu vết tinh thần vẫn còn đó, âm thầm định hình bản sắc của mỗi thế hệ. Tác phẩm phù hợp với những độc giả yêu thích tiểu thuyết giàu chất văn hóa, lịch sử và những câu chuyện mang nhịp kể chậm, sâu, nhiều dư vị.
