Khối Mây Hình Lưỡi Búa của Lê Thành Chơn là một tiểu thuyết chiến tranh mang dấu ấn rất riêng khi chọn Bộ đội Phòng không – Không quân Việt Nam làm trung tâm phản ánh. Không đi theo lối kể trận mạc đơn thuần, tác phẩm mở ra một không gian chiến tranh nhìn từ bầu trời, từ những trạm radar, trận địa tên lửa, sân bay dã chiến và cả những khoảnh khắc lặng thầm phía sau buồng lái, nơi con người đối diện trực tiếp với sinh tử trong từng nhịp thở.
Bối cảnh của Khối Mây Hình Lưỡi Búa gắn với những năm tháng chiến tranh ác liệt, khi không phận trở thành mặt trận khốc liệt không kém gì chiến hào mặt đất. “Khối mây hình lưỡi búa” không chỉ là một hình ảnh tự nhiên hay quân sự, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng: đó là dấu hiệu của hiểm họa, của đòn trừng phạt treo lơ lửng trên bầu trời, gợi cảm giác nặng nề và ám ảnh thường trực. Trong bối cảnh ấy, người lính phòng không – không quân hiện lên như những con người luôn sống trong trạng thái căng thẳng tột độ, vừa bình tĩnh tính toán, vừa chấp nhận đối diện với cái chết bất ngờ.
Điểm nổi bật của tiểu thuyết nằm ở cách Lê Thành Chơn khắc họa con người trong chiến tranh. Các nhân vật không được lý tưởng hóa một chiều, mà mang đầy đủ những lo âu, sợ hãi, khát vọng sống và cả những giằng xé nội tâm. Người lính trong Khối Mây Hình Lưỡi Búa không chỉ chiến đấu với kẻ thù trên không, mà còn chiến đấu với chính bản thân mình: nỗi ám ảnh sau mỗi lần xuất kích, cảm giác trống trải khi mất đồng đội, và sự im lặng nặng nề sau tiếng nổ của bom đạn.
Tác phẩm cũng cho thấy một góc nhìn đặc thù về chiến tranh hiện đại, nơi công nghệ, kỹ thuật và trí tuệ đóng vai trò quyết định. Những chi tiết về radar, đường bay, thời tiết, cách phát hiện và đánh chặn máy bay địch được lồng ghép vào mạch truyện một cách tự nhiên, không sa đà vào kỹ thuật khô cứng. Nhờ đó, Khối Mây Hình Lưỡi Búa vừa giữ được tính chân thực của văn học chiến tranh, vừa làm nổi bật đặc trưng của lực lượng Phòng không – Không quân Việt Nam.
Về giọng điệu, cuốn tiểu thuyết mang màu sắc trầm, tiết chế và nhiều khoảng lặng. Lê Thành Chơn không cố đẩy cao kịch tính bằng những chiến công dồn dập, mà để nỗi căng thẳng tích tụ dần qua từng chi tiết, từng hình ảnh bầu trời nặng mây, từng khoảnh khắc chờ đợi trong im lặng. Chính nhịp kể này tạo nên sức ám ảnh dài lâu, khiến chiến tranh hiện lên như một trạng thái tinh thần hơn là chuỗi sự kiện.
Khối Mây Hình Lưỡi Búa vì thế không chỉ là một cuốn tiểu thuyết viết về Bộ đội Phòng không – Không quân Việt Nam, mà còn là một tác phẩm suy ngẫm về con người trong chiến tranh hiện đại. Cuốn sách góp phần làm phong phú thêm mảng văn học chiến tranh Việt Nam, đặc biệt ở góc nhìn từ bầu trời, nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau một lớp mây dày, mang hình dáng của một lưỡi búa đang treo lơ lửng.
