Chuyên Tâm là một cuốn sách thuộc bộ Trí Tuệ Xúc Cảm của Harvard Business Review, tập trung vào một năng lực nền tảng nhưng ngày càng khan hiếm trong môi trường làm việc hiện đại: khả năng tập trung sâu và có ý thức. Cuốn sách không nhìn sự xao nhãng như một vấn đề cá nhân đơn lẻ, mà xem đó là hệ quả của cách con người làm việc, giao tiếp và phản ứng với áp lực trong kỷ nguyên thông tin dư thừa.
Nội dung sách được tuyển chọn từ các bài viết của những nhà nghiên cứu và chuyên gia hàng đầu, cùng chỉ ra rằng chuyên tâm không chỉ là quản lý thời gian hay tránh bị phân tán, mà là một trạng thái tinh thần gắn liền với trí tuệ xúc cảm. Khi con người không làm chủ được cảm xúc – lo âu, căng thẳng, sợ bỏ lỡ – họ rất khó duy trì sự chú ý bền vững. Vì thế, chuyên tâm bắt đầu từ việc hiểu và điều tiết trạng thái bên trong, trước khi nói đến các công cụ hay phương pháp bên ngoài.
Chuyên Tâm phân tích cách môi trường làm việc hiện đại liên tục bẻ gãy dòng chú ý: email, tin nhắn, họp hành dồn dập và kỳ vọng phản hồi tức thì. Những gián đoạn này không chỉ làm giảm năng suất, mà còn bào mòn khả năng tư duy sâu, sáng tạo và ra quyết định chất lượng. Cuốn sách cho thấy cái giá của sự thiếu tập trung không nằm ở việc làm chậm hơn, mà ở việc làm hời hợt và mất dần cảm giác làm chủ công việc.
Một điểm nổi bật của cuốn sách là cách nó gắn chuyên tâm với ý nghĩa công việc. Khi con người hiểu rõ điều gì thực sự quan trọng và phù hợp với giá trị của mình, họ có xu hướng tập trung tốt hơn. Ngược lại, khi mục tiêu mơ hồ hoặc bị áp đặt, sự xao nhãng dễ trở thành một hình thức né tránh tinh thần. Từ góc nhìn này, chuyên tâm không tách rời động lực nội tại và cảm giác có mục đích.
Thuộc bộ Trí Tuệ Xúc Cảm, Chuyên Tâm nhấn mạnh vai trò của tự nhận thức trong việc duy trì sự chú ý. Nhận ra thời điểm mình bắt đầu mất tập trung, hiểu nguyên nhân cảm xúc phía sau, và biết cách đưa sự chú ý quay trở lại là những năng lực có thể rèn luyện. Các bài viết gợi mở nhiều thực hành thực tế như thiết lập ranh giới chú ý, tạo không gian cho làm việc sâu, và giảm thiểu phản xạ phản ứng tức thời với kích thích bên ngoài.
Cuốn sách cũng đề cập đến khía cạnh lãnh đạo của sự chuyên tâm. Nhà lãnh đạo thiếu tập trung không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất cá nhân, mà còn lan truyền trạng thái phân tán xuống toàn bộ tổ chức. Ngược lại, lãnh đạo biết ưu tiên, hiện diện trọn vẹn và làm gương trong cách sử dụng sự chú ý sẽ góp phần xây dựng một văn hóa làm việc tỉnh táo và bền vững hơn.
Ở tầng sâu hơn, Chuyên Tâm không chỉ nói về hiệu quả công việc, mà còn về chất lượng đời sống tinh thần. Khi con người có khả năng tập trung, họ không chỉ làm việc tốt hơn, mà còn cảm nhận rõ ràng hơn ý nghĩa của những gì mình đang làm. Đây là một cuốn sách dành cho những ai muốn lấy lại quyền làm chủ sự chú ý của mình, trong một thế giới luôn cố gắng kéo nó đi theo mọi hướng.
