Đường Là Khổ Ách của Georges Ohsawa là một tác phẩm gây tranh luận mạnh mẽ trong lĩnh vực dinh dưỡng và y học tự nhiên, đồng thời cũng là cuốn sách thể hiện rõ nét nhất tư tưởng dưỡng sinh theo triết lý thực dưỡng (macrobiotics) mà ông theo đuổi suốt đời. Với Ohsawa, đường không chỉ là một loại thực phẩm, mà là biểu tượng của sự mất cân bằng nghiêm trọng trong lối sống hiện đại.
Trung tâm của cuốn sách là lập luận: việc tiêu thụ đường tinh luyện là một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến hàng loạt bệnh tật thể chất và rối loạn tinh thần của con người hiện đại. Georges Ohsawa cho rằng đường – đặc biệt là đường trắng – mang tính âm cực mạnh, phá vỡ cân bằng âm dương trong cơ thể, làm suy yếu hệ thần kinh, hệ miễn dịch và khả năng tự điều chỉnh tự nhiên của con người. Từ quan điểm này, đường không còn là nguồn năng lượng “nhanh” như cách dinh dưỡng phổ thông thường nhìn nhận, mà trở thành một chất gây nghiện tinh vi.
Cuốn sách phân tích tác động của đường lên nhiều phương diện: từ suy nhược cơ thể, rối loạn tiêu hóa, bệnh tim mạch, tiểu đường, ung thư cho đến các vấn đề tâm lý như lo âu, cáu giận, trầm cảm và mất khả năng tập trung. Ohsawa cho rằng đường tạo ra cảm giác khoái lạc ngắn hạn nhưng kéo theo sự suy sụp dài hạn, khiến con người rơi vào vòng lặp thèm – dùng – kiệt quệ – thèm tiếp. Theo ông, đây là một dạng “nô lệ sinh học” mà xã hội công nghiệp vô tình hoặc cố ý duy trì.
Điểm đặc biệt của Đường Là Khổ Ách nằm ở chỗ nó không tách rời dinh dưỡng khỏi đạo đức và triết học sống. Georges Ohsawa nhìn việc ăn uống như một hành vi mang tính tinh thần và trách nhiệm cá nhân. Việc lựa chọn đường, theo ông, phản ánh xu hướng tìm kiếm khoái cảm tức thời, xa rời nhịp điệu tự nhiên và trí tuệ cổ xưa của con người. Vì vậy, phê phán đường cũng đồng thời là phê phán một nền văn minh chạy theo tiện nghi, tiêu thụ và sự dễ dãi.
Bên cạnh việc chỉ ra tác hại, cuốn sách giới thiệu nền tảng của chế độ thực dưỡng với ngũ cốc nguyên hạt – đặc biệt là gạo lứt – làm trung tâm, kết hợp rau củ theo mùa và phương pháp ăn uống điều độ. Ohsawa không trình bày thực dưỡng như một “phác đồ chữa bệnh” ngắn hạn, mà như một con đường sống lâu dài, đòi hỏi kỷ luật, sự quan sát cơ thể và thay đổi tư duy ăn uống tận gốc.
Tuy nhiên, Đường Là Khổ Ách cũng là cuốn sách dễ gây phản ứng trái chiều. Lập luận của Georges Ohsawa mang tính tuyệt đối, đôi khi cực đoan, và không hoàn toàn phù hợp với quan điểm y học hiện đại. Điều này khiến tác phẩm cần được đọc với tinh thần phản biện, tỉnh táo, thay vì tiếp nhận như chân lý duy nhất. Dẫu vậy, giá trị của cuốn sách không nằm ở việc đúng hay sai tuyệt đối, mà ở khả năng buộc người đọc phải nhìn lại mối quan hệ giữa thực phẩm, sức khỏe và lối sống của chính mình.
Đường Là Khổ Ách là một cuốn sách mang tính cảnh tỉnh mạnh mẽ. Nó không dành cho những ai tìm kiếm lời khuyên dễ chịu, mà dành cho những người sẵn sàng đối diện với câu hỏi căn bản: chúng ta đang nuôi dưỡng cơ thể mình, hay đang âm thầm làm tổn hại nó bằng những thói quen tưởng chừng vô hại.
