Dương Quý Phi của Nguy Thạch, thuộc bộ sách Thập Đại Mỹ Nhân, là một tiểu thuyết lịch sử tập trung khắc họa số phận của người phụ nữ được xem là biểu tượng sắc đẹp và ái tình bậc nhất thời Đường. Dưới ngòi bút của tác giả, Dương Quý Phi không chỉ là giai nhân làm nghiêng ngả triều chính, mà là một con người với đời sống nội tâm phức tạp, bị cuốn vào bi kịch của quyền lực, tình yêu và lịch sử.
Trong sử sách, Dương Quý Phi thường gắn liền với mối tình cùng Đường Huyền Tông và biến cố An Lộc Sơn, nơi sắc đẹp và ân sủng bị quy kết là nguyên nhân dẫn đến loạn lạc. Nguy Thạch tiếp cận nhân vật này với cái nhìn tiết chế và nhân văn hơn. Dương Quý Phi hiện lên như một người phụ nữ khao khát yêu thương, sống trong nhung lụa nhưng không thực sự tự do, luôn phải đối diện với ánh nhìn phán xét và sự mong manh của ân sủng hoàng đế.
Điểm nổi bật của Dương Quý Phi là cách tác giả tái hiện không khí cung đình nhà Đường – một triều đại vừa rực rỡ về văn hóa, nghệ thuật, vừa tiềm ẩn những mầm mống suy tàn. Những yến tiệc xa hoa, âm nhạc, vũ điệu và thi ca được khắc họa như phông nền lộng lẫy, làm nổi bật sự đối lập giữa vẻ huy hoàng bề ngoài và bi kịch đang âm thầm tích tụ. Trong bối cảnh ấy, Dương Quý Phi trở thành trung tâm của cả tình yêu lẫn thù hận, nhưng bản thân nàng lại không nắm giữ quyền quyết định số phận mình.
Văn phong của Nguy Thạch mềm mại, giàu chất trữ tình, phù hợp với việc khắc họa một nhân vật mang tính biểu tượng về sắc đẹp và cảm xúc. Các mối quan hệ xung quanh Dương Quý Phi, từ hoàng đế đến gia tộc họ Dương, từ cung nữ đến quan lại, đều góp phần làm rõ vị thế mong manh của nàng trong cỗ máy quyền lực khổng lồ. Tình yêu trong tác phẩm không được lý tưởng hóa tuyệt đối, mà luôn song hành với nỗi lo sợ, bất an và ý thức về sự phù du của vinh hoa.
Thuộc bộ Thập Đại Mỹ Nhân, Dương Quý Phi tiếp tục mạch suy tư chung của bộ sách: sắc đẹp trong lịch sử không chỉ là lợi thế, mà thường là nguyên nhân của bi kịch. Qua hình tượng Dương Quý Phi, Nguy Thạch gợi ra câu hỏi về công bằng lịch sử, về thói quen đổ lỗi cho cá nhân – đặc biệt là phụ nữ – trước những khủng hoảng mang tính hệ thống của một triều đại.
Với những độc giả yêu thích tiểu thuyết lịch sử Trung Hoa và những cách tiếp cận giàu cảm xúc đối với các nhân vật quen thuộc, Dương Quý Phi là một tác phẩm đáng chú ý. Cuốn sách không nhằm minh oan hay kết tội, mà kể lại một số phận, để từ đó người đọc cảm nhận rõ hơn sự mong manh của con người trước vòng xoáy quyền lực và lịch sử.
