Hảo Hán Sài Gòn Dân Chơi Bến Nghé của Thượng Hồng là một tác phẩm mang đậm màu sắc ký ức đô thị, tái hiện một Sài Gòn rất khác so với hình dung quen thuộc về thành phố hiện đại, náo nhiệt. Cuốn sách dẫn người đọc trở về những thập niên trước, khi Bến Nghé không chỉ là một địa danh, mà còn là không gian văn hóa – xã hội nơi hình thành những kiểu người đặc trưng, những “hảo hán” sống theo luật lệ riêng, trọng nghĩa khí và mang trong mình tinh thần giang hồ rất Nam Bộ.
Điểm hấp dẫn của tác phẩm nằm ở cách Thượng Hồng kể chuyện. Ông không tiếp cận đề tài dân chơi, giang hồ bằng giọng điệu giật gân hay tô vẽ bạo lực, mà chọn lối kể chậm rãi, pha lẫn hoài niệm và quan sát đời sống. Những nhân vật xuất hiện trong sách không được lý tưởng hóa thành anh hùng, nhưng cũng không bị giản lược thành những kẻ ngoài lề xã hội. Họ hiện lên như những con người bằng xương bằng thịt, sống trong một thời đoạn cụ thể của Sài Gòn, với lựa chọn, giới hạn và cả những mâu thuẫn nội tâm rất đời.
Hảo Hán Sài Gòn Dân Chơi Bến Nghé phác họa một bức tranh sinh động về tầng lớp dân chơi đất Sài Gòn xưa, nơi danh dự, chữ tín và tình huynh đệ được đặt lên hàng đầu. Trong thế giới ấy, một lời hứa có thể nặng hơn tiền bạc, một mối quan hệ có thể quyết định cả số phận. Qua từng câu chuyện, người đọc nhận ra những quy tắc ngầm chi phối đời sống của họ, những ranh giới mong manh giữa nghĩa khí và sai lầm, giữa bản lĩnh và sa ngã.
Bối cảnh Sài Gòn trong sách được tái hiện với nhiều chi tiết đời thường: quán xá, bến bãi, đường phố, cách ăn nói và sinh hoạt của người dân Bến Nghé. Những chi tiết này không chỉ tạo không khí, mà còn giúp người đọc hiểu được vì sao mảnh đất này lại sản sinh ra một kiểu “hảo hán” rất riêng, khác với hình ảnh giang hồ ở các vùng miền khác. Đó là sự pha trộn giữa tính phóng khoáng của Nam Bộ và những va chạm gay gắt của đời sống đô thị.
Một tầng ý nghĩa đáng chú ý của cuốn sách là cái nhìn về sự đổi thay của thời cuộc. Những hảo hán, dân chơi từng một thời vang bóng dần trở nên lạc lõng khi xã hội thay đổi, luật chơi cũ không còn phù hợp với nhịp sống mới. Thượng Hồng không than tiếc hay ca ngợi, mà để sự chuyển mình ấy tự bộc lộ qua số phận nhân vật. Qua đó, cuốn sách gợi lên cảm giác bâng khuâng về sự tàn phai của một thế giới cũ, nơi con người sống nhiều bằng tình nghĩa hơn là tính toán.
Văn phong của Thượng Hồng mộc mạc, gần khẩu ngữ, mang hơi thở Sài Gòn rõ rệt. Cách dùng từ, nhịp kể và giọng điệu tạo cảm giác như đang nghe một người từng trải kể lại chuyện xưa, vừa chân thành vừa có độ lùi cần thiết để suy ngẫm. Chính sự giản dị này khiến câu chuyện dễ đi vào lòng người, không cần đến những cao trào kịch tính.
Hảo Hán Sài Gòn Dân Chơi Bến Nghé là cuốn sách dành cho những ai muốn hiểu thêm về một lát cắt đặc biệt của Sài Gòn trong quá khứ, về những con người sống ngoài khuôn mẫu chính thống nhưng lại góp phần tạo nên bản sắc đô thị. Đây là tác phẩm không chỉ kể chuyện đời, mà còn lưu giữ ký ức về một thời đã xa, với tất cả ánh sáng và bóng tối của nó.
