Henderson, Ông Hoàng Mưa của Saul Bellow là một tiểu thuyết độc đáo, pha trộn giữa phiêu lưu, triết học và hài hước hiện sinh, đồng thời là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của văn học Mỹ thế kỷ XX. Dưới hình thức một chuyến đi kỳ lạ tới châu Phi, cuốn sách thực chất là hành trình đi sâu vào khủng hoảng tinh thần của con người hiện đại – kẻ có đủ vật chất nhưng lại trống rỗng về ý nghĩa sống.
Nhân vật trung tâm, Eugene Henderson, là một triệu phú người Mỹ trung niên, to lớn, thô kệch, nóng nảy và luôn bị ám ảnh bởi một tiếng gọi mơ hồ vang lên trong nội tâm: “Tôi muốn, tôi muốn”. Anh có tất cả những gì xã hội coi là thành công: tiền bạc, gia đình, địa vị, nhưng vẫn sống trong trạng thái bức bối, giận dữ và tuyệt vọng không rõ nguyên nhân. Không chịu nổi chính mình, Henderson bỏ lại thế giới văn minh để đến châu Phi, với hy vọng tìm được điều gì đó có thể cứu rỗi tâm hồn đang rạn vỡ.
Tại châu Phi, Henderson bước vào những bộ lạc xa lạ, nơi anh liên tục gây ra rắc rối bằng sự vụng về và tính khí bốc đồng. Tuy nhiên, chính ở không gian tưởng như “hoang dã” ấy, Henderson lại lần đầu chạm đến những câu hỏi căn bản nhất của đời người: sống để làm gì, trách nhiệm là gì, và con người có thể hòa giải với nỗi sợ cái chết ra sao. Ở bộ lạc Wariri, anh vô tình trở thành “Ông Hoàng Mưa”, một nhân vật mang tính biểu tượng, vừa lố bịch vừa thiêng liêng, khiến anh buộc phải đối diện với khái niệm quyền lực, nghĩa vụ và giá trị bản thân.
Điểm hấp dẫn của Henderson, Ông Hoàng Mưa nằm ở giọng văn rất riêng của Saul Bellow: thông minh, châm biếm, giàu năng lượng và tràn ngập những suy tưởng triết học nhưng không hề khô khan. Henderson là một nhân vật vừa đáng cười vừa đáng thương. Những hành động ngớ ngẩn, những cơn giận vô lý và những phát ngôn ngô nghê của anh che giấu một nỗi sợ sâu kín: sợ sống vô nghĩa, sợ chết trong trống rỗng, sợ không để lại dấu vết nào thực sự có giá trị.
Cuốn tiểu thuyết cũng là một cuộc đối thoại giữa văn minh phương Tây và những xã hội “nguyên sơ”, nhưng Saul Bellow không hề lãng mạn hóa châu Phi. Ông sử dụng không gian này như một tấm gương phản chiếu, nơi Henderson nhìn thấy rõ hơn sự lạc lõng của chính mình. Sự khôn ngoan, bình thản của những người mà Henderson gặp đối lập gay gắt với sự hoảng loạn nội tâm của một con người được nuôi dưỡng bởi vật chất dư thừa.
Henderson, Ông Hoàng Mưa là một cuốn tiểu thuyết vừa ồn ào vừa sâu lắng, nơi tiếng cười và triết lý song hành. Qua nhân vật Henderson, Saul Bellow đặt ra một câu hỏi lớn về con người hiện đại: khi đã có quá nhiều, ta còn thiếu điều gì để thực sự sống.
