Kinh Tế Học Thiêng Liêng của Charles Eisenstein là một cuốn sách độc đáo, nằm ở ranh giới giữa kinh tế học, triết học, tâm linh và phê phán văn minh hiện đại. Tác phẩm không nhằm bổ sung một học thuyết kinh tế mới theo nghĩa kỹ thuật, mà đặt lại những câu hỏi căn bản về tiền bạc, giá trị và cách con người tổ chức đời sống chung trong một thế giới đang đối mặt với khủng hoảng sinh thái, xã hội và ý nghĩa sống.
Xuất phát điểm của Eisenstein là sự hoài nghi đối với nền kinh tế dựa trên tăng trưởng vô hạn và tiền tệ mang tính tích lũy. Trong Kinh Tế Học Thiêng Liêng, ông cho rằng hệ thống tiền tệ hiện đại – với lãi suất, nợ và áp lực tăng trưởng liên tục – đã tách con người khỏi tự nhiên, khỏi cộng đồng và khỏi chính cảm thức thiêng liêng của sự sống. Kinh tế, từ chỗ là công cụ phục vụ con người, đã trở thành một cơ chế vô cảm, buộc con người phải chạy theo hiệu quả, lợi nhuận và cạnh tranh không ngừng.
Cuốn sách phân tích lịch sử của tiền tệ và trao đổi để chỉ ra rằng những nền kinh tế truyền thống từng được xây dựng trên nền tảng quà tặng, sự tin cậy và mối quan hệ xã hội, chứ không hoàn toàn dựa trên mua – bán sòng phẳng. Eisenstein sử dụng khái niệm “thiêng liêng” không theo nghĩa tôn giáo giáo điều, mà như cảm thức về sự kết nối, về việc mọi sự sống đều có giá trị nội tại. Theo ông, khi kinh tế đánh mất chiều kích này, nó dẫn đến khai thác cạn kiệt tài nguyên, bất công xã hội và cảm giác trống rỗng trong đời sống con người.
Một điểm nổi bật của Kinh Tế Học Thiêng Liêng là cách tác giả liên kết các vấn đề tưởng chừng rời rạc: khủng hoảng môi trường, y tế, giáo dục, nông nghiệp và tài chính, để cho thấy chúng đều bắt nguồn từ cùng một logic kinh tế. Eisenstein không dừng lại ở phê phán, mà gợi mở những khả năng khác: tiền tệ không lãi suất, kinh tế địa phương, chia sẻ tài nguyên, chữa lành thay vì khai thác. Những đề xuất này không được trình bày như mô hình hoàn chỉnh, mà như những mầm ý tưởng cho một cách tổ chức xã hội nhân bản hơn.
Văn phong của Charles Eisenstein mang tính chiêm nghiệm, giàu hình ảnh và cảm xúc, đôi lúc gần với một bản luận thuyết triết học hơn là sách kinh tế truyền thống. Điều này khiến Kinh Tế Học Thiêng Liêng có thể gây thách thức với độc giả quen tư duy kỹ trị, nhưng lại đặc biệt hấp dẫn với những ai đang tìm kiếm một góc nhìn toàn diện, vượt ra ngoài con số và biểu đồ.
Kinh Tế Học Thiêng Liêng không hứa hẹn giải pháp nhanh chóng cho các vấn đề toàn cầu, mà mời gọi người đọc suy nghĩ lại về những giả định nền tảng của văn minh hiện đại: thế nào là giàu có, thế nào là tiến bộ, và con người thực sự cần gì để sống một đời có ý nghĩa. Trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều khủng hoảng chồng chéo, cuốn sách của Charles Eisenstein mở ra một không gian suy tư cần thiết, nơi kinh tế được đặt lại trong mối quan hệ hài hòa với con người, cộng đồng và tự nhiên.
