Lắng Nghe Trong Tỉnh Thức là một tác phẩm quan trọng trong bộ sách Trí Tuệ Xúc Cảm của Harvard Business Review, tập trung vào một kỹ năng thường bị xem nhẹ nhưng lại có sức ảnh hưởng sâu rộng: lắng nghe. Cuốn sách không nói về lắng nghe như một phép lịch sự xã giao, mà xem đó là một năng lực cốt lõi của trí tuệ xúc cảm, có khả năng định hình chất lượng lãnh đạo, giao tiếp và mối quan hệ trong tổ chức.
Các bài viết trong Lắng Nghe Trong Tỉnh Thức cùng gặp nhau ở một điểm chung: phần lớn con người không thực sự lắng nghe. Ta thường nghe để phản biện, để trả lời, để khẳng định cái tôi, hoặc đơn giản là chờ đến lượt mình nói. Trong môi trường công việc áp lực cao, tốc độ nhanh và nhiều xung đột, thói quen này càng trở nên phổ biến, dẫn đến hiểu lầm, mất kết nối và những quyết định thiếu chiều sâu.
Cuốn sách phân tích khái niệm “lắng nghe trong tỉnh thức” như một trạng thái chú tâm trọn vẹn vào người đối diện, cả ở nội dung lời nói lẫn cảm xúc ẩn phía sau. Đây không phải là kỹ thuật giao tiếp mang tính thao tác, mà là một thái độ tinh thần đòi hỏi sự hiện diện, kiên nhẫn và khả năng tạm gác phán xét. Khi con người thực sự được lắng nghe, họ không chỉ cảm thấy được tôn trọng, mà còn sẵn sàng chia sẻ những thông tin quan trọng nhất.
Một điểm nổi bật của Lắng Nghe Trong Tỉnh Thức là cách cuốn sách liên kết lắng nghe với năng lực lãnh đạo. Các tác giả chỉ ra rằng những nhà lãnh đạo có ảnh hưởng bền vững thường không phải là người nói nhiều nhất, mà là người tạo ra không gian an toàn để người khác lên tiếng. Lắng nghe giúp lãnh đạo nhận diện sớm vấn đề, hiểu rõ động lực đội ngũ và đưa ra quyết định dựa trên thực tế thay vì giả định chủ quan.
Cuốn sách cũng đề cập đến những rào cản phổ biến của việc lắng nghe: cái tôi, áp lực thời gian, nỗi sợ mất quyền kiểm soát, hay thói quen đa nhiệm. Trong bối cảnh công nghệ khiến con người liên tục bị phân tán, việc lắng nghe trọn vẹn càng trở nên khó khăn. Tuy vậy, chính trong môi trường đó, lắng nghe lại trở thành một lợi thế cạnh tranh, giúp cá nhân và tổ chức xây dựng sự tin cậy và gắn kết lâu dài.
Không chỉ dừng ở phân tích, Lắng Nghe Trong Tỉnh Thức gợi mở nhiều hướng thực hành cụ thể: hiện diện hoàn toàn trong đối thoại, đặt câu hỏi mở, phản hồi bằng sự thấu cảm, và chú ý đến cảm xúc của chính mình khi lắng nghe người khác. Những thực hành này giúp chuyển lắng nghe từ phản xạ thụ động thành một hành động có ý thức.
Ở tầng sâu hơn, cuốn sách cho thấy lắng nghe không chỉ là kỹ năng giao tiếp, mà còn là một cách sống. Khi con người biết lắng nghe, họ hiểu rõ hơn thế giới xung quanh và cả chính mình. Lắng Nghe Trong Tỉnh Thức vì thế không chỉ dành cho nhà quản lý hay lãnh đạo, mà phù hợp với bất kỳ ai mong muốn xây dựng những mối quan hệ chân thật, hiệu quả và nhân văn hơn trong công việc lẫn đời sống.
