Người Thầy Thuốc của Noah Gordon là một tiểu thuyết lịch sử đồ sộ, kết hợp hài hòa giữa phiêu lưu, y học và hành trình truy cầu tri thức của con người. Lấy bối cảnh châu Âu và Trung Đông vào thế kỷ XI, tác phẩm đưa người đọc trở về thời đại mà y học còn pha trộn giữa mê tín, kinh nghiệm dân gian và những mầm mống đầu tiên của tư duy khoa học. Trong không gian lịch sử rộng lớn ấy, Noah Gordon kể một câu chuyện giàu cảm xúc về khát vọng sống, sự học hỏi không ngừng và cái giá phải trả cho tri thức.
Nhân vật trung tâm của tiểu thuyết là Rob J. Cole, một cậu bé người Anh mồ côi từ sớm, sống bằng nghề lang bạt theo các thầy thuốc rong. Ngay từ nhỏ, Rob đã bộc lộ một năng lực đặc biệt: khả năng cảm nhận cái chết đang đến gần người khác. Năng lực này vừa là lời nguyền, vừa là động lực thôi thúc anh đi sâu vào con đường y học, không chấp nhận những phương thuốc mù mờ hay sự bất lực trước nỗi đau của con người.
Hành trình của Rob J. Cole là trục chính của Người Thầy Thuốc. Từ nước Anh trung cổ nghèo nàn và đầy dịch bệnh, anh vượt qua châu Âu, băng qua sa mạc để đến Ba Tư, trung tâm tri thức y học của thế giới thời bấy giờ. Tại đây, Rob được học tập dưới sự dẫn dắt của Ibn Sina (Avicenna), danh y lừng danh có thật trong lịch sử. Mối quan hệ thầy – trò này không chỉ là sự truyền dạy kiến thức y khoa, mà còn là sự gặp gỡ giữa hai nền văn minh, hai cách nhìn về con người và khoa học.
Một trong những điểm mạnh nổi bật của tiểu thuyết là cách Noah Gordon tái hiện lịch sử y học một cách sống động. Những phương pháp chữa bệnh, giải phẫu, quan sát lâm sàng được miêu tả chi tiết, cho thấy bước chuyển từ mê tín sang tư duy khoa học dựa trên quan sát và lý trí. Y học trong tác phẩm không phải là phép màu, mà là kết quả của sự can đảm, tò mò trí tuệ và sẵn sàng thách thức những điều cấm kỵ.
Song song với tri thức, Người Thầy Thuốc cũng đào sâu vào những xung đột tôn giáo và văn hóa. Rob, một người Thiên Chúa giáo, buộc phải giả làm người Do Thái để được học y tại Ba Tư. Sự cải trang này không chỉ là tình huống kịch tính của cốt truyện, mà còn phản ánh những rào cản khắc nghiệt mà định kiến và giáo điều áp đặt lên tri thức. Qua đó, Noah Gordon cho thấy khoa học chỉ có thể phát triển khi vượt qua biên giới của tôn giáo và quyền lực.
Về mặt cảm xúc, tiểu thuyết không thiếu những mối quan hệ tình yêu, tình bạn và mất mát. Những lựa chọn của Rob J. Cole luôn đi kèm với hy sinh: rời bỏ quê hương, đối mặt với hiểm nguy, chấp nhận cô độc để theo đuổi lý tưởng chữa bệnh cứu người. Nhân vật vì thế không được lý tưởng hóa, mà hiện lên như một con người bằng xương bằng thịt, vừa kiên định vừa đầy mâu thuẫn.
Với giọng văn mạch lạc, giàu chi tiết và nhịp kể cuốn hút, Người Thầy Thuốc không chỉ là một tiểu thuyết lịch sử hấp dẫn, mà còn là bản ca về khát vọng tri thức và lòng nhân ái. Tác phẩm gợi nhắc rằng sự tiến bộ của nhân loại luôn được xây dựng trên lòng can đảm của những con người dám đi ngược lại bóng tối của ngu dốt và sợ hãi, để tìm kiếm ánh sáng cho chính mình và cho người khác.
