Thăng Trầm Đồng Đô La của Richard Duncan là một cuốn sách kinh tế có tầm nhìn rộng, tập trung phân tích vai trò trung tâm của đồng đô la Mỹ trong hệ thống tài chính toàn cầu và những hệ quả sâu xa mà sự thống trị ấy tạo ra. Tác phẩm không chỉ kể câu chuyện về một đồng tiền, mà còn bóc tách cấu trúc quyền lực kinh tế đứng phía sau nó, từ đó giúp người đọc hiểu vì sao các cuộc khủng hoảng tài chính hiện đại thường không còn là vấn đề của riêng một quốc gia.
Richard Duncan tiếp cận vấn đề từ góc nhìn lịch sử kết hợp với phân tích vĩ mô. Cuốn sách lần theo hành trình của đồng đô la kể từ sau Thế chiến II, khi Mỹ nổi lên như trung tâm tài chính và công nghiệp lớn nhất thế giới. Việc đồng đô la trở thành đồng tiền dự trữ toàn cầu không chỉ mang lại lợi thế thương mại cho Mỹ, mà còn tạo ra một cơ chế đặc biệt: Mỹ có thể duy trì thâm hụt thương mại và ngân sách trong thời gian dài mà không chịu áp lực tức thì như các quốc gia khác.
Một luận điểm xuyên suốt của Thăng Trầm Đồng Đô La là khái niệm “tín dụng toàn cầu” do Mỹ dẫn dắt. Tác giả cho rằng sự mở rộng tín dụng dựa trên đồng đô la đã trở thành động cơ chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thế giới trong nhiều thập niên. Tuy nhiên, chính cơ chế này cũng gieo mầm cho các cuộc khủng hoảng tài chính, khi tăng trưởng dựa quá nhiều vào nợ thay vì sản xuất thực. Đồng đô la, trong vai trò trung tâm, vừa là chất keo kết nối hệ thống, vừa là điểm yếu tiềm ẩn.
Cuốn sách phân tích kỹ các cuộc khủng hoảng lớn, đặc biệt là khủng hoảng tài chính châu Á và khủng hoảng toàn cầu 2008, để cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ của Mỹ và sự bất ổn ở các nền kinh tế khác. Theo Richard Duncan, khi Mỹ nới lỏng tiền tệ, dòng vốn giá rẻ tràn ra toàn cầu, tạo ra các bong bóng tài sản. Khi chu kỳ đảo chiều, những nền kinh tế phụ thuộc vào dòng vốn này phải gánh chịu hậu quả nặng nề.
Điểm đáng chú ý của Thăng Trầm Đồng Đô La là cách tác giả đặt câu hỏi về tính bền vững của hệ thống hiện tại. Liệu thế giới có thể tiếp tục dựa vào một đồng tiền duy nhất làm trụ cột? Liệu Mỹ có thể duy trì vai trò trung tâm khi nợ công và thâm hụt ngày càng phình to? Richard Duncan không đưa ra những dự báo giật gân, mà xây dựng lập luận dựa trên số liệu, xu hướng dài hạn và logic kinh tế, khiến các cảnh báo của ông trở nên thuyết phục và đáng suy ngẫm.
Với văn phong rõ ràng, mang tính phân tích cao nhưng không quá học thuật, cuốn sách phù hợp với những độc giả quan tâm đến kinh tế vĩ mô, tài chính quốc tế, tiền tệ và địa chính trị. Thăng Trầm Đồng Đô La giúp người đọc hiểu rằng biến động của một đồng tiền không chỉ là câu chuyện thị trường, mà là tấm gương phản chiếu sự vận hành và những giới hạn của trật tự kinh tế toàn cầu hiện đại.
