Tôi Là Ê-Ri của Thanadda Sawangduean là một tác phẩm đặc biệt khi lựa chọn mại dâm tại Nhật Bản làm trung tâm phản ánh, không phải từ góc nhìn giật gân hay phán xét, mà từ trải nghiệm sống trần trụi của một cá nhân bị cuốn vào hệ thống ấy. Cuốn sách không chỉ kể câu chuyện của Ê-ri, mà còn mở ra một không gian xã hội nơi thân thể phụ nữ trở thành điểm giao nhau giữa nghèo đói, cô độc, di cư và những cấu trúc quyền lực âm thầm nhưng bền bỉ.
Nhật Bản thường được nhìn nhận như một xã hội kỷ luật, hiện đại và trật tự, song song với đó là một ngành công nghiệp tình dục phức tạp, tồn tại lâu đời và được bao bọc bởi những khung pháp lý mập mờ. Trong thế giới ấy, mại dâm không luôn mang tên gọi “mại dâm”. Nó khoác lên mình nhiều hình thức hợp pháp hóa ngôn ngữ như tiếp viên, massage, dịch vụ giải trí cho nam giới, hay những công việc “không chạm”. Tôi Là Ê-Ri đi thẳng vào vùng xám đó, nơi ranh giới giữa tự nguyện và bị ép buộc trở nên mong manh, dễ vỡ.
Nhân vật Ê-ri hiện lên không phải như một biểu tượng đạo đức hay một nạn nhân đơn tuyến. Cô là người nhập cư, mang theo gánh nặng kinh tế, sự thiếu thốn lựa chọn và cả khát vọng sống sót. Quyết định bước vào ngành công nghiệp tình dục của Ê-ri không được mô tả như một cú ngã bất ngờ, mà như một chuỗi trượt dài của những hoàn cảnh không cho phép cô đứng yên. Tác giả cho thấy mại dâm ở đây không chỉ là hành vi trao đổi thân xác lấy tiền, mà là một cấu trúc xã hội hút cạn con người từ từ, bằng nhịp điệu đều đặn và lạnh lẽo.
Điểm đáng chú ý trong cách Thanadda Sawangduean tiếp cận vấn đề là sự bình thản trong giọng văn. Không có những cao trào kịch tính được đẩy lên để gây sốc, cũng không có những diễn ngôn đạo đức hóa. Chính sự tiết chế này lại khiến thực tại trong sách trở nên nặng nề hơn. Người đọc đối diện với những ca làm việc kéo dài, những khách hàng vô danh, những quy tắc bất thành văn và sự cô lập tinh thần mà Ê-ri phải chịu đựng mỗi ngày. Mại dâm, trong thế giới của Ê-ri, là một guồng quay lặp lại, nơi cảm xúc bị bào mòn đến mức gần như biến mất.
Cuốn sách cũng gián tiếp phơi bày mâu thuẫn của xã hội Nhật Bản hiện đại: một mặt kiểm soát chặt chẽ hình ảnh đạo đức công cộng, mặt khác lại dung dưỡng những không gian nơi nhu cầu bị dồn nén của nam giới được giải tỏa bằng sự hi sinh âm thầm của phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ ngoại quốc. Ê-ri không chỉ bị khai thác bởi khách hàng, mà còn bởi cả một hệ thống môi giới, luật lệ và định kiến khiến việc rời bỏ ngành này trở nên vô cùng khó khăn.
Tôi Là Ê-Ri vì thế vượt ra khỏi phạm vi một câu chuyện cá nhân. Tác phẩm đặt người đọc trước câu hỏi về tự do lựa chọn trong bối cảnh bất bình đẳng toàn cầu, về cách các xã hội hiện đại che giấu những góc tối của mình bằng sự im lặng tập thể. Mại dâm trong cuốn sách không được tô vẽ cũng không bị lên án trực diện, mà được trình bày như một thực tế tồn tại dai dẳng, nơi con người phải học cách sống sót trước khi kịp nghĩ đến việc được thấu hiểu.
