Vật Lý Ngớ Ngẩn của John Townsend là một cuốn sách phổ biến khoa học giàu tính giải trí, thuộc bộ Lịch Sử Kỳ Quái Của Khoa Học. Thay vì trình bày vật lý bằng công thức khô khan, tác giả lựa chọn một lối tiếp cận đầy hài hước và bất ngờ, khai thác những câu chuyện “ngớ ngẩn” nhưng có thật trong lịch sử phát triển của ngành khoa học này.
Cuốn sách đưa người đọc quay về những thời điểm mà kiến thức vật lý còn sơ khai, khi con người đưa ra những giả thuyết nghe có vẻ kỳ quặc với tiêu chuẩn ngày nay. Có thời người ta tin rằng vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ chỉ vì “bản chất” của chúng khác nhau; có lúc các nhà khoa học tranh luận gay gắt về bản chất của ánh sáng, nhiệt hay điện mà chưa có công cụ kiểm chứng đầy đủ. Qua từng giai đoạn, tác giả cho thấy rằng điều bị coi là “ngớ ngẩn” thực chất lại là bước đệm cần thiết cho tiến bộ khoa học.
Một điểm hấp dẫn của Vật Lý Ngớ Ngẩn là cách kể chuyện sinh động. Townsend không chỉ nói về các lý thuyết, mà còn phác họa chân dung những nhà khoa học với đầy đủ cá tính, sai lầm và cả sự liều lĩnh trong thí nghiệm. Những thí nghiệm tưởng như ngẫu hứng đôi khi lại dẫn đến phát hiện quan trọng; những giả thuyết sai lầm lại mở đường cho tư duy mới. Qua đó, cuốn sách giúp người đọc hiểu rằng khoa học không phải là chuỗi thành công liên tiếp, mà là hành trình thử và sai.
Tác giả cũng khéo léo giải thích các khái niệm vật lý phức tạp bằng ví dụ đời thường. Lực hấp dẫn, chuyển động, năng lượng hay sóng ánh sáng được minh họa bằng những tình huống gần gũi, giúp người đọc phổ thông có thể nắm bắt ý tưởng cốt lõi mà không cần nền tảng toán học sâu. Chính sự giản dị này làm nên sức hút của cuốn sách đối với học sinh, sinh viên và cả những người yêu thích khoa học nhưng không chuyên.
Bên cạnh yếu tố hài hước, sách còn mang giá trị giáo dục rõ rệt. Nó khuyến khích tinh thần đặt câu hỏi và không ngại sai. Những “ý tưởng ngớ ngẩn” trong quá khứ nhắc nhở rằng tri thức luôn thay đổi, và thái độ cởi mở quan trọng không kém sự chính xác. Nhờ vậy, độc giả không chỉ học về lịch sử vật lý, mà còn học về cách tư duy khoa học.
Vật Lý Ngớ Ngẩn vì thế không đơn thuần là một tập hợp giai thoại thú vị. Đây là một bức tranh sống động về tiến trình khám phá tự nhiên, nơi sai lầm và sáng tạo song hành. Qua giọng văn hóm hỉnh và cách kể chuyện lôi cuốn, John Townsend đã biến lịch sử vật lý thành một hành trình đầy màu sắc, khiến người đọc nhận ra rằng ngay cả những điều từng bị xem là vô lý cũng có thể góp phần làm thay đổi thế giới.
