Chiến Quốc Sách do Giản Chi và Nguyễn Hiến Lê dịch và chú giải là một trong những bản dịch kinh điển, có ảnh hưởng sâu rộng đối với độc giả Việt Nam quan tâm đến lịch sử, tư tưởng và văn hóa Trung Hoa cổ đại. Không chỉ là một tác phẩm lịch sử, cuốn sách còn mở ra một thế giới đầy biến động của thời Chiến Quốc, nơi trí tuệ, mưu lược, ngôn từ và quyền lực đan xen, tạo nên những câu chuyện vừa sắc lạnh vừa thấm đẫm tính nhân sinh.
Nguyên tác Chiến Quốc Sách ghi chép các sự kiện, lời biện thuyết và mưu kế của những du thuyết gia, chính khách, mưu sĩ nổi bật trong giai đoạn các nước chư hầu tranh hùng trước khi Tần thống nhất Trung Hoa. Đây không phải lịch sử theo lối biên niên khô cứng, mà là lịch sử được kể qua lời nói, qua đối thoại, qua những cuộc tranh luận gay gắt giữa người với người. Chính vì vậy, tác phẩm mang đậm màu sắc văn học, giàu kịch tính và sức cuốn hút.
Giản Chi và Nguyễn Hiến Lê đã tiếp cận tác phẩm với thái độ học thuật nghiêm túc nhưng đồng thời rất chú trọng đến khả năng tiếp nhận của người đọc hiện đại. Bản dịch mạch lạc, sáng sủa, giữ được tinh thần cổ văn mà không sa vào tối nghĩa. Phần chú giải được trình bày rõ ràng, vừa đủ, giúp người đọc hiểu bối cảnh lịch sử, nhân vật, điển cố mà không làm gián đoạn mạch đọc. Đây là điểm mạnh nổi bật, khiến cuốn sách vừa có giá trị nghiên cứu vừa có thể đọc như một tác phẩm văn xuôi hấp dẫn.
Nội dung Chiến Quốc Sách phản ánh rõ nét một thời đại mà trí tuệ con người trở thành vũ khí quan trọng không kém binh đao. Những Tô Tần, Trương Nghi, Tôn Tẫn, Lỗ Trọng Liên… hiện lên không chỉ như những nhân vật lịch sử, mà như những biểu tượng của nghệ thuật thuyết phục, chiến lược chính trị và khả năng nắm bắt tâm lý con người. Qua từng câu chuyện, người đọc nhận ra sự tinh vi của ngôn từ, sức mạnh của lập luận, cũng như ranh giới mong manh giữa lý tưởng, quyền lợi và đạo đức.
Dưới góc nhìn của hai học giả Việt Nam, Chiến Quốc Sách không chỉ kể lại chuyện xưa mà còn gợi nhiều suy ngẫm cho hiện tại. Những vấn đề về lựa chọn chính trị, cách dùng người, nghệ thuật đối nhân xử thế, hay sự trả giá của tham vọng quyền lực đều mang tính vượt thời gian. Cách chú giải tỉnh táo, không thần thánh hóa nhân vật, giúp người đọc tiếp cận tác phẩm với tinh thần phản biện, thấy rõ cả ánh sáng lẫn mặt tối của trí tuệ mưu lược.
Với giá trị lịch sử, văn học và triết lý đan xen, Chiến Quốc Sách bản dịch của Giản Chi và Nguyễn Hiến Lê xứng đáng được xem là một tác phẩm nền tảng cho những ai muốn hiểu sâu về tư tưởng Trung Hoa cổ đại, đồng thời rèn luyện khả năng đọc hiểu, phân tích và suy ngẫm. Cuốn sách không chỉ cung cấp tri thức, mà còn mở ra một không gian đối thoại lâu dài giữa quá khứ và hiện tại, giữa con người và quyền lực, giữa trí tuệ và đạo lý.
