Trường Hận Ca của Vương An Ức là một trong những tiểu thuyết tiêu biểu của văn học Trung Quốc đương đại, nơi số phận cá nhân hòa quyện chặt chẽ với biến động lịch sử và không khí văn hóa đặc thù của Thượng Hải suốt nửa sau thế kỷ XX. Không kể câu chuyện bằng những biến cố lớn ồn ào, tác phẩm chọn lối đi chậm, tỉ mỉ và giàu chiêm nghiệm, để từng lớp đời người lặng lẽ trôi qua trong nỗi buồn dai dẳng và cảm giác mất mát không tên.
Nhân vật trung tâm của tiểu thuyết là Vương Kỳ Dao, một người phụ nữ Thượng Hải nổi bật bởi nhan sắc, sự tinh tế và khát vọng được ngưỡng mộ. Tuổi trẻ của cô gắn liền với ánh hào quang mong manh của các cuộc thi sắc đẹp, những buổi tiệc xã giao và giấc mộng bước vào thế giới thượng lưu. Thế nhưng, vẻ đẹp ấy không đưa cô đến hạnh phúc lâu dài, mà trở thành sợi dây ràng buộc cô vào một chuỗi chờ đợi, lỡ dở và cô đơn kéo dài suốt cuộc đời.
Trường Hận Ca không phải câu chuyện tình yêu theo nghĩa lãng mạn thông thường. Những mối quan hệ của Vương Kỳ Dao – với đàn ông, với bạn bè, với xã hội – đều mang tính tạm bợ, thiếu bền vững và luôn bị chi phối bởi thời thế. Qua số phận của cô, Vương An Ức khắc họa hình ảnh người phụ nữ bị cuốn theo dòng chảy lịch sử mà không bao giờ thực sự nắm quyền quyết định. Những biến động chính trị, xã hội diễn ra ở hậu cảnh, không được kể trực diện, nhưng ảnh hưởng sâu sắc đến từng lựa chọn và từng mất mát trong đời nhân vật.
Một trong những điểm đặc sắc nhất của Trường Hận Ca là cách tác giả xây dựng không gian Thượng Hải. Thành phố hiện lên như một thực thể sống, vừa hào nhoáng vừa tàn nhẫn, vừa quyến rũ vừa thờ ơ. Những con hẻm, căn nhà tập thể, quán trà, phòng khách nhỏ… được miêu tả với độ chi tiết cao, tạo nên bầu không khí rất riêng, nơi thời gian như lắng đọng. Thượng Hải không chỉ là bối cảnh, mà là nhân vật song hành cùng Vương Kỳ Dao, chứng kiến và phản chiếu sự suy tàn của một thời đại.
Văn phong của Vương An Ức trầm tĩnh, tinh tế và giàu chất nữ tính. Bà không phán xét nhân vật, cũng không tô đậm bi kịch bằng cảm xúc cực đoan. Nỗi buồn trong Trường Hận Ca là nỗi buồn âm ỉ, kéo dài, thấm vào từng chi tiết đời sống thường nhật. Chính sự tiết chế ấy khiến câu chuyện trở nên ám ảnh: người đọc không bị ép phải thương xót, mà tự nhiên cảm thấy xót xa trước một cuộc đời trôi qua trong lặng lẽ.
Trường Hận Ca là một tiểu thuyết về thời gian, ký ức và sự phai tàn. Nó đặt ra câu hỏi về giá trị của cái đẹp, về vị trí của người phụ nữ trong lịch sử, và về cách con người sống sót khi những điều từng làm nên ý nghĩa cuộc đời dần biến mất. Không ồn ào, không kịch tính, tác phẩm của Vương An Ức để lại dư vị sâu lắng, như một khúc ca dài về nỗi tiếc nuối không bao giờ dứt.
