“Kẻ Lãng Du” là cách gọi khác của tiểu thuyết nổi tiếng Le Grand Meaulnes do Alain-Fournier sáng tác – một tác phẩm duy nhất nhưng đã đủ để đưa tên tuổi ông vào hàng kinh điển của văn học Pháp đầu thế kỷ XX. Cuốn sách mang sắc thái vừa lãng mạn vừa man mác buồn, như một khúc hoài niệm về tuổi trẻ, về giấc mơ đẹp và về những điều không thể nắm giữ.
Câu chuyện được kể qua lời của François Seurel, xoay quanh người bạn thân của anh – Augustin Meaulnes, chàng trai có tâm hồn phiêu lưu và khao khát điều tuyệt đối. Một lần tình cờ lạc vào một dinh thự kỳ lạ giữa vùng quê, Meaulnes dự một buổi dạ hội huyền ảo và gặp Yvonne de Galais – thiếu nữ mà anh tin là hiện thân của giấc mơ hoàn mỹ. Từ đó, toàn bộ cuộc đời Meaulnes bị ám ảnh bởi ký ức ấy. Anh dấn thân vào hành trình tìm lại “miền đất đã mất”, tìm lại mối tình lý tưởng, và cũng là tìm lại chính bản thân mình.
Điều làm nên sức hấp dẫn của Kẻ Lãng Du không nằm ở những biến cố dữ dội mà ở bầu không khí mơ hồ, trong trẻo và đầy ám ảnh. Alain-Fournier khắc họa tuổi trẻ như một khoảnh khắc vừa rực rỡ vừa mong manh. Những khung cảnh làng quê nước Pháp, những con đường mù sương, những buổi chiều nhạt nắng… tất cả được viết bằng giọng văn tinh tế, giàu chất thơ. Không gian trong truyện giống như một thế giới nửa thực nửa mộng, nơi ranh giới giữa ký ức và hiện tại trở nên mờ nhòe.
Ở tầng sâu hơn, tác phẩm đặt ra câu hỏi về lý tưởng và hiện thực. Meaulnes đại diện cho khát vọng tuyệt đối – mong muốn chạm tới điều hoàn mỹ mà đời sống thường nhật khó lòng đáp ứng. Nhưng chính sự theo đuổi ấy lại khiến anh đánh mất nhiều điều cụ thể và gần gũi. Alain-Fournier không phán xét nhân vật của mình; ông để người đọc cảm nhận nỗi đẹp và cả sự bi kịch trong khát vọng ấy.
Một điểm đặc biệt của cuốn sách là cảm thức hoài niệm. Toàn bộ câu chuyện như được phủ lên lớp sương của ký ức. Người kể chuyện nhìn lại quá khứ với sự dịu dàng xen lẫn tiếc nuối, khiến mỗi trang sách đều mang âm hưởng của một điều gì đó đã qua và không thể trở lại. Chính sắc thái này làm cho Kẻ Lãng Du trở thành bản tình ca về tuổi trẻ – thứ luôn rực rỡ nhất khi đã lùi xa.
Alain-Fournier qua đời sớm trong Thế chiến thứ nhất, khi mới 27 tuổi, và không kịp viết thêm tác phẩm lớn nào khác. Điều đó càng khiến Kẻ Lãng Du trở nên đặc biệt: như một tiếng nói duy nhất nhưng đầy đủ, một giấc mơ văn chương được giữ nguyên vẹn trong khoảnh khắc đẹp nhất.
Kẻ Lãng Du không chỉ là câu chuyện tình yêu hay phiêu lưu, mà là hành trình kiếm tìm lý tưởng giữa đời sống thực tại. Đó là cuốn sách dành cho những ai từng mang trong tim một giấc mơ tuyệt đối và từng hiểu cảm giác khi giấc mơ ấy dần tan vào ký ức.
