Chạy Trốn Mặt Trời của Minh Nhật là một tác phẩm văn xuôi mang sắc thái hiện sinh, đặt con người vào trạng thái bị nung nóng bởi đời sống đô thị, bởi ký ức và những lựa chọn không thể quay đầu.
Nhân vật trung tâm của truyện là An, một người đàn ông trẻ sống giữa thành phố luôn rực nắng, cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. An làm việc trong một môi trường khô khốc, lặp lại, nơi thời gian trôi qua như một đường thẳng không có điểm nghỉ. Bên cạnh An là Hạ, người phụ nữ mang tính đối lập: trầm lặng, nhiều tổn thương, luôn sống cùng những hồi ức chưa khép lại. Ngoài ra còn có những nhân vật phụ như người cha già khắc khổ, người bạn cũ đã chọn cách thỏa hiệp với đời sống, họ không xuất hiện dày đặc nhưng đủ để tạo nên những mặt gương phản chiếu số phận An.
Cốt truyện không phát triển theo kiểu cao trào – nút thắt – mở nút truyền thống, mà được kể bằng chuỗi sự kiện rời, đan xen giữa hiện tại ngột ngạt và những mảnh ký ức cũ. “Mặt trời” trong tác phẩm vừa là thời tiết oi bức của thành phố, vừa là biểu tượng cho áp lực xã hội, cho những chuẩn mực buộc con người phải sống đúng vai, đúng nhịp. An cảm thấy mình như bị thiêu đốt mỗi ngày: công việc vô nghĩa, những mối quan hệ nhạt dần, cảm giác mất phương hướng kéo dài. Cuộc “chạy trốn” của An không phải là một hành trình địa lý rõ ràng, mà là sự rút lui nội tâm, là mong muốn thoát khỏi ánh sáng phơi bày tất cả, để tìm một góc râm cho chính mình.
Mối quan hệ giữa An và Hạ là trục cảm xúc quan trọng của truyện. Họ đến với nhau không bằng say mê mãnh liệt, mà bằng sự nhận ra nỗi cô đơn của nhau. Tuy nhiên, chính sự mệt mỏi và sợ hãi đối diện bản thân khiến cả hai nhiều lần bỏ lỡ cơ hội nắm giữ hạnh phúc. Những đoạn đối thoại ngắn, đôi khi ngập ngừng, cho thấy con người càng lớn càng khó nói thật điều mình nghĩ, và càng dễ chọn im lặng như một cách tự vệ.
Ý nghĩa của Chạy Trốn Mặt Trời nằm ở việc nó đặt câu hỏi về cách con người tồn tại trong xã hội hiện đại: sống dưới “ánh sáng” của kỳ vọng, thành công, danh xưng, hay dám bước vào vùng tối để lắng nghe chính mình. Tác phẩm không cổ vũ việc trốn chạy theo nghĩa tiêu cực, mà xem đó như một phản xạ tự nhiên khi con người đã bị bào mòn quá lâu. Chạy trốn, trong trường hợp này, là để không đánh mất phần người còn sót lại.
Giọng văn của Minh Nhật tiết chế, thiên về miêu tả tâm trạng hơn là hành động, tạo nên không khí chậm, nặng, nhưng giàu ám ảnh. Truyện khép lại không bằng một lời giải rõ ràng, mà bằng cảm giác lửng lơ, đúng với tinh thần của những con người vẫn đang loay hoay dưới mặt trời chói chang của đời sống.
