Đại Dịch Tâm Lý Thời Hiện Đại của Nghị Quế là một cuốn sách bàn thẳng vào những rối loạn tinh thần đang lan rộng trong xã hội đương đại, được tác giả nhìn nhận như một “đại dịch” thầm lặng nhưng có sức tàn phá không kém bất kỳ thảm họa sinh học nào.
Cuốn sách không xây dựng theo lối tiểu thuyết có nhân vật cố định, mà lấy con người hiện đại nói chung làm trung tâm. Đó là những cá nhân sống trong nhịp độ gấp gáp của đô thị, chịu áp lực thành công, cạnh tranh, so sánh và cô lập tinh thần. Nghị Quế phác họa nhiều kiểu “nhân vật xã hội”: người trẻ mắc trầm cảm nhưng không dám thừa nhận, người trưởng thành kiệt quệ vì công việc, các gia đình tan vỡ trong im lặng, và cả những con người tưởng như bình thường nhưng sống trong trạng thái lo âu thường trực.
Cốt truyện của sách được triển khai qua các chương phân tích những biểu hiện phổ biến của “đại dịch tâm lý”: trầm cảm, rối loạn lo âu, nghiện công việc, nghiện mạng xã hội, cảm giác vô nghĩa và mất phương hướng sống. Tác giả lần theo nguồn gốc của các vấn đề này từ sự biến đổi xã hội hiện đại: tốc độ sống quá nhanh, đứt gãy cộng đồng, giáo dục nặng thành tích, và việc con người ngày càng xa rời đời sống nội tâm. Những ví dụ đời thường, các tình huống tư vấn tâm lý và quan sát xã hội được đan xen, tạo nên một bức tranh tổng thể về khủng hoảng tinh thần mang tính hệ thống.
Ý nghĩa lớn nhất của Đại Dịch Tâm Lý Thời Hiện Đại nằm ở việc cảnh báo và đánh thức nhận thức. Nghị Quế cho rằng nhiều vấn đề tâm lý không phải là “yếu đuối cá nhân”, mà là hệ quả tất yếu của một xã hội vận hành mất cân bằng. Cuốn sách kêu gọi sự nhìn nhận nghiêm túc đối với sức khỏe tinh thần, không chỉ ở cấp độ cá nhân mà cả gia đình, nhà trường và môi trường làm việc. Bên cạnh đó, tác giả cũng gợi mở những hướng tự cứu: học cách lắng nghe cảm xúc, thiết lập ranh giới sống, giảm lệ thuộc vào đánh giá bên ngoài và tái kết nối với những giá trị nhân bản căn bản.
Với văn phong trực diện, dễ hiểu nhưng không giản lược vấn đề, cuốn sách phù hợp với những ai đang cảm thấy mệt mỏi, hoang mang giữa đời sống hiện đại, cũng như những người muốn hiểu sâu hơn về căn nguyên tâm lý của thời đại mình đang sống.
