Gia Tộc Ăn Đất của Lê Minh Nhựt là một tiểu thuyết mang màu sắc hiện thực gai góc, nơi lịch sử gia đình hòa lẫn với lịch sử đất đai, quyền lực và những ám ảnh kéo dài qua nhiều thế hệ. Ngay từ nhan đề, tác phẩm đã gợi ra một cảm giác nặng trĩu: “ăn đất” không chỉ là chiếm hữu ruộng vườn, mà còn là sự nuốt chửng lẫn nhau giữa con người với con người, giữa tham vọng cá nhân với đạo lý cộng đồng.
Câu chuyện xoay quanh một dòng họ lớn ở miền quê Nam Bộ, nơi đất đai vừa là nguồn sống, vừa là nguyên nhân của hận thù. Những thửa ruộng, mảnh vườn, bờ bãi không còn đơn thuần là tài sản, mà trở thành biểu tượng cho quyền lực, cho vị thế xã hội và cho cả nỗi ám ảnh truyền đời. Các thế hệ trong gia tộc lớn lên dưới bóng của những tranh chấp âm ỉ, nơi tình thân thường xuyên bị thử thách bởi lợi ích, tiền bạc và danh dự.
Lê Minh Nhựt xây dựng nhân vật bằng một giọng văn lạnh, chắc và tỉnh táo. Ông không tô hồng nông thôn, cũng không lãng mạn hóa tình làng nghĩa xóm. Thế giới trong Gia Tộc Ăn Đất hiện ra với đầy đủ những góc khuất: sự ích kỷ được che đậy dưới danh nghĩa “giữ của ông bà”, những mưu tính âm thầm giữa người thân, và cả sự tàn nhẫn nảy sinh từ nỗi sợ mất đất, mất quyền. Nhân vật không bị chia cắt rạch ròi thành thiện – ác, mà luôn dao động, giằng xé, đôi khi đáng thương nhiều hơn đáng trách.
Một điểm nổi bật của tiểu thuyết là cách tác giả nhìn đất như một thực thể sống. Đất chứng kiến, ghi nhớ và phản chiếu mọi hành vi của con người. Đất nuôi sống, nhưng cũng “ăn lại” con người bằng sự tha hóa, bằng những bi kịch tinh thần lẫn thể xác. Chính mối quan hệ hai chiều ấy khiến câu chuyện vượt ra khỏi phạm vi một gia đình, để trở thành bức tranh rộng hơn về xã hội nông thôn trong quá trình biến động, nơi giá trị truyền thống bị xói mòn trước sức ép của lợi ích vật chất.
Văn phong của Lê Minh Nhựt không cầu kỳ, không phô trương kỹ thuật, nhưng có độ nén và sức gợi mạnh. Những đoạn miêu tả sinh hoạt đời thường, những cuộc đối thoại tưởng như giản dị lại ẩn chứa xung đột sâu sắc. Nhịp kể chậm rãi, kiên nhẫn, cho phép người đọc dõi theo sự tích tụ của mâu thuẫn, để rồi nhận ra bi kịch không đến từ một biến cố đơn lẻ, mà từ cả một chuỗi lựa chọn sai lầm lặp đi lặp lại qua nhiều đời người.
Gia Tộc Ăn Đất không chỉ là câu chuyện về tranh chấp tài sản, mà còn là lời cảnh tỉnh về cái giá của lòng tham và sự cố chấp. Khi con người đặt đất đai lên trên tình thân, coi quyền sở hữu quan trọng hơn nhân nghĩa, thì chính họ cũng dần đánh mất phần người trong mình. Bằng cách kể chuyện thẳng thắn, không né tránh, Lê Minh Nhựt đã tạo nên một tiểu thuyết nặng ký, buồn bã nhưng cần thiết, khiến người đọc phải suy ngẫm lâu dài về mối quan hệ giữa con người, gia đình và những giá trị tưởng như bền vững nhất.
