Lý Thuyết Trò Chơi Trong Kinh Doanh của A.M. Brandenburger và B.J. Nalebuff là một trong những tác phẩm nền tảng đưa lý thuyết trò chơi ra khỏi phạm vi học thuật thuần túy để trở thành công cụ tư duy thực tiễn trong môi trường kinh doanh cạnh tranh. Cuốn sách không chỉ giải thích doanh nghiệp “chơi” như thế nào trên thị trường, mà quan trọng hơn, chỉ ra cách thay đổi chính bản thân trò chơi để tạo ra lợi thế bền vững.
Khác với quan niệm phổ biến coi cạnh tranh là cuộc chiến được – mất, hai tác giả giới thiệu một cách nhìn rộng hơn về hệ sinh thái kinh doanh. Doanh nghiệp không chỉ đối đầu với đối thủ, mà còn tương tác đồng thời với khách hàng, nhà cung cấp, đối tác và cả những bên tưởng chừng không liên quan. Từ đó, cuốn sách phát triển khái niệm “đồng cạnh tranh” (co-opetition) – nơi hợp tác và cạnh tranh không loại trừ lẫn nhau, mà có thể song song tồn tại để cùng tạo ra giá trị lớn hơn trước khi phân chia lợi ích.
Trọng tâm của tác phẩm là mô hình “Value Net”, một sơ đồ giúp doanh nghiệp nhìn rõ vai trò của bốn nhóm tác nhân chính: khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh và các đối tác bổ trợ. Thông qua mô hình này, Brandenburger và Nalebuff cho thấy lợi nhuận không chỉ đến từ việc đánh bại đối thủ, mà còn từ việc mở rộng tổng giá trị của toàn bộ trò chơi. Khi doanh nghiệp biết cách định vị mình trong mạng lưới giá trị, họ có thể chuyển từ thế bị động sang chủ động định hình luật chơi.
Cuốn sách sử dụng nhiều ví dụ sinh động từ các ngành công nghiệp khác nhau, từ hàng không, truyền thông, công nghệ cho đến tiêu dùng nhanh, để minh họa các chiến lược dựa trên lý thuyết trò chơi. Những tình huống như định giá, đàm phán, liên minh chiến lược, tiêu chuẩn công nghệ hay chiến tranh thị phần được phân tích dưới lăng kính lựa chọn chiến lược của các bên tham gia. Qua đó, người đọc thấy rõ cách những quyết định tưởng như nhỏ có thể dẫn đến kết quả hoàn toàn khác nhau khi các đối thủ phản ứng.
Một điểm mạnh của Lý Thuyết Trò Chơi Trong Kinh Doanh là khả năng chuyển hóa những khái niệm trừu tượng như cân bằng, chiến lược trội hay cam kết thành ngôn ngữ dễ tiếp cận đối với nhà quản lý. Hai tác giả không yêu cầu người đọc có nền tảng toán học, mà tập trung vào tư duy chiến lược: khi nào nên cạnh tranh quyết liệt, khi nào nên hợp tác, và khi nào cần thay đổi cấu trúc trò chơi bằng cách điều chỉnh luật lệ, vai trò hoặc động cơ của các bên.
Cuốn sách cũng gợi mở một cách tiếp cận dài hạn đối với chiến lược kinh doanh. Thay vì chỉ tối ưu hóa lợi ích ngắn hạn, doanh nghiệp được khuyến khích suy nghĩ về cách xây dựng mối quan hệ, tạo ra tiêu chuẩn chung và củng cố vị thế trong mạng lưới giá trị. Chính tư duy này giúp doanh nghiệp không chỉ tồn tại trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, mà còn có khả năng định hình thị trường theo hướng có lợi cho mình.
Với nội dung chặt chẽ, nhiều ví dụ thực tế và tư duy chiến lược sắc sảo, Lý Thuyết Trò Chơi Trong Kinh Doanh là cuốn sách phù hợp cho nhà quản lý, doanh nhân và những ai quan tâm đến chiến lược cạnh tranh. Tác phẩm mang lại một góc nhìn sâu sắc về cách ra quyết định trong thế giới kinh doanh, nơi thắng thua không chỉ phụ thuộc vào sức mạnh nội tại, mà còn vào khả năng hiểu và tác động đến hành vi của những người cùng “chơi” trong một trò chơi chung.
