Oscar Và Bà Áo Hồng của Éric-Emmanuel Schmitt là một câu chuyện mỏng về dung lượng nhưng dày về cảm xúc và chiều sâu nhân sinh. Tác phẩm kể về cậu bé Oscar mười tuổi đang nằm viện vì căn bệnh ung thư giai đoạn cuối. Các bác sĩ bất lực, cha mẹ hoang mang và sợ hãi đến mức không dám đối diện sự thật. Giữa bầu không khí nặng nề ấy, chỉ có một người thực sự bước vào thế giới của Oscar bằng sự thấu hiểu và can đảm: bà tình nguyện viên mặc chiếc áo hồng.
Bà Áo Hồng đề nghị Oscar viết thư cho Thượng đế, mỗi ngày một lá, như một cách trút bày những suy nghĩ sâu kín nhất. Đồng thời, bà đưa ra một trò chơi đặc biệt: mỗi ngày Oscar hãy sống như thể đó là mười năm cuộc đời. Mười hai ngày cuối cùng vì thế trở thành một đời người thu nhỏ, nơi cậu trải qua tuổi thiếu niên, trưởng thành, yêu đương, hôn nhân, khủng hoảng trung niên và cả tuổi già trong trí tưởng tượng phong phú của mình.
Cách kể chuyện qua những bức thư khiến tác phẩm mang giọng điệu hồn nhiên mà sâu sắc. Oscar vừa ngây thơ vừa sắc sảo; cậu chất vấn Thượng đế, giận dữ, hoài nghi, rồi lại biết ơn và bình thản. Thế giới bệnh viện với những đứa trẻ mang tên biệt danh ngộ nghĩnh, với các bác sĩ và phụ huynh lúng túng, hiện lên chân thực nhưng không chìm trong bi lụy. Schmitt không khai thác nỗi đau theo hướng bi thương cực đoan, mà chọn sự ấm áp, nhẹ nhàng để soi chiếu cái chết từ một góc nhìn nhân bản.
Nhân vật Bà Áo Hồng là điểm tựa tinh thần của toàn bộ câu chuyện. Bà không né tránh sự thật, cũng không an ủi bằng những lời hứa suông. Bà dạy Oscar cách nhìn thẳng vào giới hạn của đời người, biến thời gian ngắn ngủi thành một hành trình trọn vẹn. Trong mối quan hệ ấy, tình bạn vượt qua khoảng cách tuổi tác, cho thấy đôi khi người lớn cần học lại sự can đảm từ một đứa trẻ.
Tác phẩm đặt ra câu hỏi về cách con người đối diện cái chết. Phải chăng điều đáng sợ không phải là cái chết, mà là việc chưa kịp sống? Qua “trò chơi mười năm”, Schmitt gợi ý rằng giá trị của đời người không nằm ở độ dài, mà ở mức độ ta thực sự hiện diện trong từng khoảnh khắc. Sự chấp nhận không đồng nghĩa với đầu hàng; đó là trạng thái bình an sau khi đã sống hết mình.
Văn phong của Schmitt giản dị, giàu đối thoại và thấm đẫm tính sân khấu – điều dễ hiểu khi ông vốn là nhà viết kịch. Mỗi bức thư như một cảnh diễn nhỏ, cô đọng mà giàu sức gợi. Đọc Oscar Và Bà Áo Hồng, người ta có thể mỉm cười giữa nước mắt, bởi câu chuyện không chỉ nói về một cậu bé sắp rời xa thế giới, mà còn về khả năng yêu thương, tha thứ và tin tưởng ngay trong những hoàn cảnh mong manh nhất.
Tác phẩm đã được chuyển thể thành kịch và điện ảnh, chạm đến trái tim khán giả ở nhiều quốc gia. Dù dung lượng khiêm tốn, cuốn sách để lại dư âm dài lâu, như một lời nhắc dịu dàng về cách sống trọn vẹn từng ngày.
