Thư Gửi Đứa Trẻ Chưa Từng Sinh Ra của Oriana Fallaci là một tác phẩm đặc biệt, vừa là tiểu thuyết, vừa như một bản độc thoại nội tâm đầy day dứt của một người phụ nữ đang đối diện với quyết định hệ trọng nhất đời mình: có nên sinh đứa con trong bụng hay không. Xuất bản năm 1975, cuốn sách nhanh chóng gây chấn động vì chạm đến vấn đề nhạy cảm – quyền làm mẹ, quyền lựa chọn và sự cô độc của phụ nữ trong xã hội hiện đại.
Toàn bộ tác phẩm được viết dưới hình thức một bức thư gửi đến thai nhi chưa chào đời. Người mẹ – một phụ nữ trí thức, độc lập, đang theo đuổi sự nghiệp – phát hiện mình mang thai trong hoàn cảnh không có sự bảo đảm về tình yêu hay hôn nhân. Từ khoảnh khắc ấy, cô bước vào chuỗi ngày tự vấn: đứa trẻ là món quà hay gánh nặng? Sự ra đời của nó sẽ là khởi đầu của hạnh phúc hay sự đánh đổi tự do?
Giọng văn của Fallaci trực diện, sắc sảo và giàu cảm xúc. Bà không né tránh những suy nghĩ trái chiều, thậm chí tàn nhẫn. Người mẹ khi thì dịu dàng trò chuyện với đứa con như một sinh linh đã có ý thức, khi lại hoang mang, giận dữ trước viễn cảnh phải hy sinh ước mơ và sự nghiệp. Những câu hỏi dồn dập về xã hội, về bất công giới, về chiến tranh, nghèo đói và sự phi lý của thế giới trở thành bối cảnh cho cuộc đối thoại riêng tư ấy. Cô tự hỏi: có công bằng không khi đưa một sinh mệnh vào một thế giới đầy bạo lực và bất trắc?
Tác phẩm không chỉ là câu chuyện cá nhân mà còn phản ánh tinh thần thời đại – thời kỳ phong trào nữ quyền trỗi dậy mạnh mẽ ở phương Tây. Fallaci đặt người phụ nữ vào trung tâm của quyết định sinh nở, thay vì xem đó là nghĩa vụ mặc định. Bà khắc họa sự cô đơn của người phụ nữ khi phải tự mình gánh chịu ánh nhìn phán xét từ xã hội, từ người đàn ông bên cạnh và cả từ chính lương tâm mình.
Điều làm nên sức nặng của Thư Gửi Đứa Trẻ Chưa Từng Sinh Ra nằm ở sự thành thật đến trần trụi. Không có nhân vật phụ để chia sẻ gánh nặng; chỉ có một người mẹ và đứa con chưa hình hài, cùng những suy tư xoáy sâu vào bản chất của tình mẫu tử. Tình yêu ở đây không phải cảm xúc thiêng liêng ngay lập tức, mà là quá trình hình thành giữa sợ hãi và hy vọng.
Văn phong giàu tính báo chí – đặc trưng của Fallaci, một nhà báo chiến trường nổi tiếng – khiến tác phẩm vừa giàu cảm xúc vừa đầy lý tính. Bà lý giải, phân tích, phản biện chính mình, như thể đang tranh luận với thế giới. Càng đọc, người ta càng nhận ra đây không chỉ là câu chuyện về một bào thai, mà là câu hỏi rộng lớn hơn về quyền được lựa chọn và trách nhiệm trước sự sống.
Thư Gửi Đứa Trẻ Chưa Từng Sinh Ra vì thế trở thành một tác phẩm vượt thời gian. Nó không đưa ra câu trả lời dứt khoát, nhưng buộc người đọc phải suy nghĩ về giá trị của tự do, về tình yêu và về ý nghĩa của việc sinh ra trong một thế giới đầy mâu thuẫn.
