Thực Hay Mơ của Lưu Quang Minh là một tác phẩm mang màu sắc triết lý – tâm lý, nơi ranh giới giữa đời sống hiện thực và thế giới nội tâm trở nên mong manh, nhập nhòa. Cuốn sách không kể một câu chuyện tuyến tính rõ ràng, mà dẫn người đọc đi vào trạng thái hoài nghi: điều ta đang sống là thực, hay chỉ là một giấc mơ được duy trì bởi thói quen, ký ức và niềm tin cá nhân.
Cốt truyện xoay quanh những con người sống giữa đời thường nhưng luôn bị ám ảnh bởi cảm giác bất an và lạc lõng. Họ đối diện với những câu hỏi rất căn bản: mình là ai, đang sống vì điều gì, và những lựa chọn đã qua có thật sự thuộc về mình hay chỉ là kết quả của sự sắp đặt vô hình. Nhân vật trong Thực Hay Mơ không được xây dựng như những cá tính mạnh mẽ, mà như những cái tôi đang phân rã, liên tục tự vấn và nghi ngờ chính trải nghiệm của bản thân.
Điểm đáng chú ý của tác phẩm là cách Lưu Quang Minh xử lý không gian và thời gian. Hiện tại, quá khứ, ký ức và mộng tưởng đan xen vào nhau, nhiều khi không có ranh giới rõ rệt. Một sự việc có thể vừa xảy ra trong đời sống thật, vừa tồn tại như một ám ảnh tinh thần, khiến người đọc luôn ở trong trạng thái chông chênh, không chắc đâu là điểm tựa. Chính cấu trúc này tạo nên cảm giác “mơ”, đúng như tinh thần của nhan đề.
Nhân vật thường rơi vào những khoảnh khắc độc thoại nội tâm kéo dài, nơi suy nghĩ trở thành dòng chảy chính của câu chuyện. Những mối quan hệ xung quanh – gia đình, tình yêu, xã hội – xuất hiện như các tác nhân gây nhiễu, góp phần làm rõ sự đứt gãy trong nhận thức và cảm xúc. Con người trong Thực Hay Mơ không thiếu khát vọng, nhưng lại thiếu khả năng nắm giữ ý nghĩa một cách trọn vẹn.
Văn phong của Lưu Quang Minh mang tính suy tưởng, tiết chế cảm xúc bề mặt nhưng giàu chiều sâu. Câu chữ không cầu kỳ, song thường gợi ra nhiều tầng nghĩa, buộc người đọc phải chậm lại để cảm nhận. Tác giả không đưa ra câu trả lời dứt khoát cho những vấn đề được đặt ra, mà để sự mơ hồ tồn tại như một phần tất yếu của đời sống tinh thần.
Thực Hay Mơ là cuốn sách phù hợp với những độc giả yêu thích văn học nội tâm, triết lý hiện sinh và những tác phẩm không đặt nặng cốt truyện. Nó không nhằm kể một câu chuyện dễ nhớ, mà mở ra một không gian suy nghĩ, nơi mỗi người đọc có thể soi chiếu chính mình và tự hỏi: trong cuộc sống hằng ngày, ta đang thực sự sống, hay chỉ đang trôi qua như trong một giấc mơ kéo dài.
