Vua Mèo của Đào Hiếu là một tiểu thuyết mang màu sắc huyền ảo – ngụ ngôn, nơi tác giả dùng hình ảnh loài mèo để soi chiếu bản chất quyền lực, dục vọng và những nghịch lý cố hữu của xã hội con người. Với lối viết sắc lạnh, giàu ẩn dụ và không ngại đẩy câu chuyện đến những vùng tối, Đào Hiếu tạo nên một tác phẩm vừa gây tò mò, vừa khiến người đọc phải dè chừng khi bước vào thế giới tưởng như ngộ nghĩnh mà thực chất đầy hiểm hóc này.
Bề mặt của Vua Mèo gợi cảm giác như một câu chuyện giả tưởng: thế giới của những con mèo với trật tự, luật lệ và các mối quan hệ riêng. Nhưng càng đi sâu, người đọc càng nhận ra đây không phải là một câu chuyện dành cho thiếu nhi, cũng không phải trò chơi trí tưởng tượng thuần túy. Thế giới mèo trong tiểu thuyết được tổ chức như một xã hội thu nhỏ, nơi quyền lực được tranh đoạt, sự trung thành bị thử thách, và những kẻ yếu thế luôn phải tìm cách sinh tồn dưới cái bóng của kẻ mạnh.
Nhân vật “Vua Mèo” không đơn thuần là một cá thể thống trị, mà là biểu tượng của quyền lực được thần thánh hóa. Xung quanh nhân vật này là những con mèo khác, mỗi kẻ mang một vai trò, một tham vọng, một nỗi sợ riêng. Đào Hiếu khắc họa rất rõ cơ chế vận hành của quyền lực: từ cách nó được dựng lên bằng bạo lực và sự sợ hãi, cho đến cách nó được duy trì nhờ thói quen phục tùng và sự im lặng của số đông. Trong thế giới ấy, không phải ai cũng tin vào Vua Mèo, nhưng rất ít kẻ dám công khai chống lại.
Điểm đặc biệt của Vua Mèo là giọng điệu kể chuyện vừa lạnh lùng vừa mỉa mai. Tác giả không đứng ra giải thích hay giảng giải, mà để các sự kiện, đối thoại và hành vi của nhân vật tự bộc lộ ý nghĩa. Nhiều đoạn văn mang tính châm biếm rõ rệt, phơi bày sự lố bịch của những nghi thức tôn vinh quyền lực, cũng như sự dễ dãi của đám đông trong việc chấp nhận bất công miễn là bản thân họ chưa bị đụng chạm trực tiếp.
Đào Hiếu cũng đặc biệt chú ý đến tâm lý bầy đàn. Những con mèo trong truyện không hoàn toàn vô tội; chúng vừa là nạn nhân của quyền lực, vừa góp phần nuôi dưỡng nó. Sự đố kỵ, sợ hãi, ham muốn được gần kẻ mạnh khiến chúng sẵn sàng quay lưng với đồng loại, hoặc tiếp tay cho cái ác. Qua đó, Vua Mèo đặt ra câu hỏi âm thầm nhưng dai dẳng về trách nhiệm cá nhân trong một hệ thống áp bức: quyền lực tồn tại vì nó nhẫn tâm, hay vì có quá nhiều kẻ chấp nhận nhẫn nhịn?
Văn phong của Đào Hiếu trong tác phẩm này gọn, sắc và tiết chế cảm xúc. Những hình ảnh được chọn lọc kỹ, giàu tính biểu tượng, tạo cảm giác vừa cụ thể vừa mơ hồ. Không khí truyện thường xuyên căng thẳng, đôi khi ngột ngạt, nhưng chính điều đó khiến người đọc khó rời mắt, bởi mỗi chi tiết đều có thể mang nhiều tầng nghĩa. Vua Mèo không kể theo lối tuyến tính dễ đoán, mà mở ra như một mê cung, nơi người đọc phải tự lần tìm ý nghĩa phía sau từng hành động.
Vua Mèo là một tác phẩm không dễ đọc theo nghĩa giải trí thuần túy. Nó đòi hỏi sự tỉnh táo và sẵn sàng đối diện với những ẩn dụ gai góc về xã hội và con người. Với những ai quan tâm đến văn học mang tính phê phán, giàu suy tư và không né tránh mặt tối của quyền lực, đây là một cuốn tiểu thuyết đáng chú ý của Đào Hiếu, vừa ám ảnh vừa khiêu khích tư duy.
