Con Ngựa Bước Vào Quán Bar là tiểu thuyết nổi bật của David Grossman, nhà văn Israel từng đoạt Man Booker International Prize với chính tác phẩm này. Cuốn sách gây ấn tượng mạnh nhờ cấu trúc độc đáo: toàn bộ câu chuyện gần như diễn ra trong một đêm biểu diễn hài độc thoại tại một quán bar nhỏ ở thành phố Netanya.
Nhân vật trung tâm là Dovaleh Greenstein – một nghệ sĩ hài đã bước qua thời hoàng kim. Ông xuất hiện trên sân khấu với những câu đùa gai góc, đôi khi thô ráp, khiến khán giả vừa bật cười vừa khó chịu. Thế nhưng, đằng sau lớp vỏ hài hước ấy là một dòng hồi ức đau đớn dần được bóc tách. Buổi diễn không còn là tiết mục giải trí thông thường mà trở thành một màn tự thú công khai, nơi ranh giới giữa sân khấu và đời thực bị xóa nhòa.
David Grossman xây dựng câu chuyện thông qua điểm nhìn của một người bạn cũ trong khán phòng – người được Dovaleh mời đến làm “nhân chứng”. Cách kể này tạo nên một khoảng cách vừa đủ để quan sát, nhưng cũng đủ gần để cảm nhận sự rung chuyển nội tâm của nhân vật chính. Từng câu đùa, từng tràng cười, từng tiếng huýt sáo phản đối đều góp phần làm nổi bật sự mong manh của một con người đang dần trút bỏ lớp mặt nạ.
Điểm đặc biệt của Con Ngựa Bước Vào Quán Bar nằm ở sự kết hợp giữa hài kịch và bi kịch. Tiếng cười trong tác phẩm không mang tính giải tỏa mà giống như một cơ chế phòng vệ. Dovaleh dùng hài hước để che đậy ký ức tuổi thơ đầy tổn thương, về những khoảnh khắc cô độc và mất mát đã định hình cuộc đời ông. Càng về cuối buổi diễn, tiếng cười thưa dần, nhường chỗ cho sự im lặng nặng nề và những sự thật không thể né tránh.
Văn phong của Grossman sắc sảo, dồn nén và giàu tính kịch. Những đoạn độc thoại dài được viết với nhịp điệu căng thẳng, khiến người đọc có cảm giác như đang trực tiếp ngồi trong khán phòng, chứng kiến một màn trình diễn vượt khỏi khuôn khổ giải trí. Tác phẩm đặt ra nhiều câu hỏi về bản chất của sự hài hước, về ranh giới giữa nghệ thuật và đời sống, và về nhu cầu được lắng nghe của mỗi con người.
Con Ngựa Bước Vào Quán Bar không phải là cuốn tiểu thuyết dễ đọc theo nghĩa thông thường, nhưng lại giàu sức ám ảnh. Qua một đêm trên sân khấu, David Grossman đã khắc họa sâu sắc nỗi cô đơn, sự tổn thương và khát vọng được thấu hiểu – những điều ẩn sau nụ cười tưởng chừng vô tư của con người.
