Emily Trên Dải Cầu Vồng của Lucy Maud Montgomery là tập cuối trong bộ ba về Emily Byrd Starr – cô gái có tâm hồn nhạy cảm, trí tưởng tượng mãnh liệt và khát khao trở thành nhà văn. Nếu hai tập trước kể về tuổi thơ và những năm tháng đi học, thì cuốn này đưa Emily bước vào giai đoạn trưởng thành, với nhiều thử thách sâu sắc về tình cảm, sự nghiệp và những quyết định định hình cả cuộc đời.
Sau biến cố bất hòa với người dì Elizabeth, Emily rời New Moon để sống tại Dải Cầu Vồng – ngôi nhà cổ kính nằm cuối con đường yên tĩnh của gia đình bà Priest. Tại đây, cô sống như một gia sư cho hai bé con nhà Priest, đồng thời có thời gian tĩnh lặng để viết lách và suy nghĩ về tương lai. Dải Cầu Vồng là nơi cô tìm thấy tự do, một khoảng trời riêng để sáng tác, để chữa lành, và cũng là nơi đặt nền móng cho những chuyển biến trong trái tim cô.
Trong thời gian sống tại đây, Emily có nhiều cuộc gặp gỡ tạo ảnh hưởng sâu đậm. Cô kết bạn với học giả Dean Priest – người đàn ông thông minh, từng trải, giàu sự thấu hiểu và ngưỡng mộ tài năng Emily. Tình cảm Dean dành cho Emily là thứ tình yêu âm thầm, kiên nhẫn nhưng cũng phức tạp, bởi tuổi tác và sự khác biệt giữa họ luôn tạo nên những căng thẳng cảm xúc khó gọi tên. Dean trở thành người đọc đầu tiên các bản thảo của Emily, là người chỉ ra điểm mạnh, khuyến khích cô tiếp tục theo đuổi ước mơ, nhưng đồng thời cũng khiến mối quan hệ giữa họ luôn lửng lơ giữa sự hỗ trợ và ràng buộc.
Trong khi đó, Teddy Kent – người bạn thuở nhỏ và cũng là tình yêu được ươm từ những năm ở trường Shrewsbury – vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong tâm trí Emily. Sự xa cách, những hiểu lầm và nỗi bất an khiến mối quan hệ của họ nhiều lần lệch nhịp. Emily vừa khao khát tình cảm ấy, vừa sợ rằng bản thân sẽ đánh mất sự độc lập và khả năng sáng tác. Cuộc đấu tranh nội tâm ấy tạo thành một phần cốt lõi trong quá trình cô khám phá chính mình.
Cuốn sách cũng khắc họa hành trình Emily tìm tiếng nói riêng trong văn chương. Cô đối diện thất bại, những bản thảo bị trả về, và những khoảnh khắc mất niềm tin. Nhưng chính trải nghiệm ở Dải Cầu Vồng – nơi mỗi buổi chiều ánh nắng chiếu lên mái nhà thành sắc màu kỳ ảo – giúp Emily giữ được ngọn lửa sáng tác. Những khoảnh khắc cô một mình bên cửa sổ, nhìn những rặng cây lung linh, hay lắng nghe tiếng gió chạm vào mái ngói đều trở thành chất liệu cho các tác phẩm sau này.
Montgomery tạo nên một câu chuyện trưởng thành sâu sắc, không ồn ào mà thấm dần qua từng trang. Emily mạnh mẽ hơn, tự chủ hơn, và biết đâu là điều mình thực sự cần. Mối quan hệ tay ba đầy giằng xé giữa Emily – Dean – Teddy không chỉ là tình yêu mà còn là ẩn dụ cho những lựa chọn cuộc đời: một bên là sự an toàn và ngưỡng mộ, bên kia là khát vọng và tự do.
Emily Trên Dải Cầu Vồng là lời tạm biệt đẹp dành cho độc giả yêu Emily: một hành trình tái khẳng định niềm tin vào khả năng sáng tạo, vào tình yêu đúng nghĩa và vào chính con đường mà cô lựa chọn. Đây là cuốn sách dành cho những ai từng tìm mình trong chữ nghĩa, từng lúng túng trước lối rẽ của cuộc đời và từng mong có một nơi – như Dải Cầu Vồng – để trái tim được yên bình và tỏa sáng.
