Lễ Diễu Hành Phục Sinh của Richard Yates là một trong những tiểu thuyết xuất sắc nhất của văn học Mỹ thế kỷ XX, khắc họa bi kịch âm thầm của những con người mang nhiều khát vọng nhưng bị mắc kẹt trong đời sống tầm thường. Với lối viết giản dị, chính xác và đầy xót xa, Yates kể câu chuyện về hai chị em gái lớn lên trong những ảo tưởng rực rỡ để rồi dần đối diện với hiện thực khắc nghiệt của chính mình.
Tác phẩm xoay quanh Sarah và Emily Grimes – hai cô gái được nuôi dưỡng bởi một người mẹ luôn tin rằng con mình “khác biệt”, “đặc biệt”, destined cho những điều lớn lao. Từ thuở nhỏ, họ đã được nghe đi nghe lại rằng mình sinh ra để làm nên chuyện, rằng cuộc sống của họ sẽ vượt xa sự tẻ nhạt của tầng lớp trung lưu Mỹ. Thế nhưng, khi trưởng thành, mỗi người lại bước vào một con đường hoàn toàn trái ngược với những giấc mơ ấy.
Sarah chọn hôn nhân như một lối thoát, mong tìm thấy sự ổn định và hạnh phúc. Nhưng hôn nhân của cô nhanh chóng trở thành chiếc lồng vô hình, giam giữ cô trong những bổn phận gia đình, những thất vọng âm ỉ và cảm giác bị phản bội bởi chính lựa chọn của mình. Trong khi đó, Emily theo đuổi sự nghiệp diễn xuất, tin rằng nghệ thuật sẽ đưa cô thoát khỏi đời sống tầm thường. Tuy nhiên, tài năng có hạn và những vấp ngã liên tiếp khiến cô dần nhận ra khoảng cách giữa khát vọng và thực lực.
Richard Yates không xây dựng cao trào kịch tính hay biến cố dữ dội. Bi kịch trong Lễ Diễu Hành Phục Sinh diễn ra lặng lẽ, qua từng cuộc trò chuyện, từng ánh nhìn, từng khoảnh khắc nhân vật nhận ra sự thật mà họ luôn né tránh. Nhà văn bóc tách ảo tưởng về “sự đặc biệt” – một niềm tin dễ khiến con người tự huyễn hoặc và rồi thất vọng khi thực tại không đáp ứng kỳ vọng.
Nhan đề tác phẩm gợi hình ảnh một cuộc diễu hành mang ý nghĩa tái sinh, hy vọng và ánh sáng. Thế nhưng, với Yates, đó lại là ẩn dụ cho vòng lặp của những giấc mơ được dựng lên rồi sụp đổ. Không có phép màu Phục Sinh nào cho Sarah hay Emily; chỉ có sự trưởng thành đau đớn khi họ buộc phải nhìn thẳng vào bản thân.
Điểm mạnh của tiểu thuyết nằm ở sự chân thực đến tàn nhẫn. Yates không phán xét nhân vật, cũng không an ủi người đọc bằng kết thúc êm đềm. Ông viết với giọng điệu tỉnh táo, gần như lạnh lùng, nhưng ẩn dưới đó là lòng trắc ẩn sâu sắc đối với những con người bình thường đang vật lộn với thất bại và tự ái.
Lễ Diễu Hành Phục Sinh không chỉ là câu chuyện về hai chị em, mà còn là lời phản tỉnh về giấc mơ Mỹ và niềm tin rằng ai cũng có thể trở nên phi thường. Khi lớp sơn của ảo tưởng bong tróc, điều còn lại là câu hỏi về giá trị thật của một đời người: sống đúng với khả năng của mình hay tiếp tục chạy theo hình ảnh lý tưởng mà xã hội và gia đình đã gieo vào tâm trí.
Với văn phong tinh tế và sức nặng tâm lý bền bỉ, Richard Yates đã tạo nên một tác phẩm khiến người đọc phải chậm lại, suy ngẫm về những lựa chọn tưởng chừng nhỏ bé nhưng có thể định hình cả một cuộc đời.
