Những Cô Gái Mất Tích Ở Willowbrook của Ellen Marie Wiseman là một tiểu thuyết hư cấu lịch sử mang màu sắc u ám và ám ảnh, dựa trên những sự kiện có thật từng gây chấn động nước Mỹ vào giữa thế kỷ XX. Cuốn sách mở ra cánh cửa bước vào một thế giới khép kín, nơi những con người yếu thế nhất trong xã hội – đặc biệt là phụ nữ và trẻ em gái – bị tước đoạt tiếng nói, quyền lựa chọn và cả nhân phẩm, dưới danh nghĩa khoa học và lòng nhân đạo.
Bối cảnh chính của tiểu thuyết là Willowbrook, một cơ sở dành cho người khuyết tật trí tuệ, nơi đáng lẽ phải là chốn chăm sóc và bảo vệ, nhưng lại trở thành không gian của sự bỏ rơi, bạo lực và thí nghiệm vô nhân đạo. Ellen Marie Wiseman lựa chọn cách kể chuyện chậm rãi, từng lớp ký ức và sự thật được hé lộ dần, khiến cảm giác bất an len lỏi ngay từ những trang đầu. Sự mất tích của các cô gái không chỉ là những con số vô danh, mà là dấu hiệu của một hệ thống mục ruỗng, nơi con người bị xem như đối tượng thử nghiệm hơn là những cá thể sống.
Nhân vật trung tâm của tác phẩm là một cô gái trẻ bị đưa vào Willowbrook không phải vì bệnh tật nghiêm trọng, mà vì những đánh giá phiến diện và định kiến xã hội. Qua góc nhìn của nhân vật này, người đọc chứng kiến cách mà ranh giới giữa “bình thường” và “bất thường” bị bóp méo, khi quyền lực nằm trong tay những kẻ tự cho mình là đại diện của khoa học và trật tự. Wiseman không tô đậm bi kịch bằng những cảnh miêu tả giật gân, mà để nỗi đau hiện lên qua sự im lặng, sợ hãi và cam chịu của những con người không được phép phản kháng.
Một điểm mạnh nổi bật của Những Cô Gái Mất Tích Ở Willowbrook là cách tác giả kết hợp giữa yếu tố điều tra và chiều sâu tâm lý. Những câu hỏi xoay quanh số phận các cô gái dần dần dẫn người đọc đến những sự thật lạnh lùng về các thí nghiệm y học, sự thờ ơ của chính quyền và thái độ quay lưng của xã hội. Willowbrook trong tiểu thuyết không chỉ là một địa điểm cụ thể, mà trở thành biểu tượng cho những góc tối nơi quyền lực không bị kiểm soát và đạo đức bị hy sinh vì cái gọi là tiến bộ.
Ellen Marie Wiseman đặc biệt chú trọng đến thân phận phụ nữ trong một xã hội gia trưởng và phân biệt đối xử. Các cô gái trong tác phẩm không chỉ bị xem thường vì tình trạng sức khỏe, mà còn vì giới tính và tầng lớp xã hội. Việc họ biến mất dễ dàng đến mức đáng sợ phản ánh một thực tế tàn nhẫn: khi một con người bị coi là “không đáng kể”, sự tồn tại của họ có thể bị xóa bỏ mà không gây ra hậu quả nào rõ rệt.
Dù mang không khí nặng nề, cuốn sách vẫn le lói những khoảnh khắc của tình người và hy vọng. Sự gắn bó giữa các cô gái, những hành động nhỏ bé nhằm bảo vệ lẫn nhau, hay khát khao được nhìn nhận như một con người đúng nghĩa, trở thành điểm tựa tinh thần cho toàn bộ câu chuyện. Wiseman không lý tưởng hóa hiện thực, nhưng bà cho thấy ngay cả trong môi trường tàn khốc nhất, con người vẫn có thể giữ lại phần nhân tính cuối cùng.
Những Cô Gái Mất Tích Ở Willowbrook là một tác phẩm khiến người đọc không dễ dàng dứt ra sau khi khép sách. Nó không chỉ kể một câu chuyện về quá khứ, mà còn đặt ra những câu hỏi nhức nhối về trách nhiệm xã hội, về cách con người đối xử với những ai yếu thế hơn mình. Đây là một tiểu thuyết dành cho những độc giả sẵn sàng đối diện với sự thật đau đớn, nhưng cần thiết, để hiểu rằng sự im lặng và thờ ơ đôi khi cũng là một hình thức đồng lõa.
