Sen Búp Từng Cánh Hé của Thích Nhất Hạnh là một trong những tác phẩm tiêu biểu thể hiện rõ nhất phong cách tu tập chánh niệm gắn liền với đời sống thường nhật. Cuốn sách không hướng người đọc đến những tầng triết lý cao siêu hay khái niệm khó nắm bắt, mà mở ra một con đường rất gần: con đường trở về với chính mình qua từng hơi thở, từng bước chân, từng sinh hoạt nhỏ bé trong ngày.
Ngay từ nhan đề, Sen Búp Từng Cánh Hé đã gợi lên hình ảnh của sự tỉnh thức diễn ra một cách tự nhiên, không vội vã. Giác ngộ, theo tinh thần của Thích Nhất Hạnh, không phải là một cú nhảy đột ngột hay một khoảnh khắc huyền bí tách rời đời sống, mà giống như bông sen nở dần trong bùn nước, từng cánh một, trong lặng lẽ và kiên nhẫn. Mỗi giây phút chánh niệm là một cánh sen đang mở, và chính tiến trình ấy đã là an lạc.
Nội dung cuốn sách xoay quanh những thực tập căn bản của chánh niệm: thở trong tỉnh thức, đi trong tỉnh thức, ăn trong tỉnh thức, làm việc và giao tiếp trong tỉnh thức. Thích Nhất Hạnh không trình bày các pháp tu như những bổn phận nặng nề, mà như những cơ hội để tiếp xúc sâu sắc hơn với sự sống. Một hơi thở có ý thức không chỉ là hành động sinh lý, mà là điểm tựa giúp tâm dừng lại, giúp thân và tâm gặp nhau trong giây phút hiện tại.
Một điểm nổi bật của Sen Búp Từng Cánh Hé là cách Thích Nhất Hạnh kết nối thiền tập với đời sống gia đình và xã hội. Chánh niệm không bị giới hạn trong thiền đường hay thời khóa tọa thiền, mà được đưa vào những tình huống rất đời thường: rửa bát, pha trà, chăm sóc con cái, lắng nghe người khác nói. Qua đó, cuốn sách cho thấy tu tập không phải là trốn chạy cuộc đời, mà là học cách sống sâu sắc hơn ngay trong cuộc đời này.
Bên cạnh thực tập cá nhân, Sen Búp Từng Cánh Hé còn nhấn mạnh đến yếu tố hiểu và thương. Theo Thích Nhất Hạnh, khi có chánh niệm, con người bắt đầu nhìn thấy nỗi khổ của chính mình và của người khác một cách rõ ràng hơn. Từ sự thấy biết ấy, lòng từ bi nảy sinh một cách tự nhiên, không cần ép buộc. Hiểu biết trở thành nền tảng cho thương yêu, và thương yêu lại nuôi dưỡng sự bình an nội tâm.
Văn phong của Thích Nhất Hạnh trong cuốn sách này rất nhẹ nhàng, trong sáng và giàu tính gợi mở. Ngôn từ giản dị nhưng hàm chứa chiều sâu trải nghiệm, khiến người đọc không chỉ đọc bằng lý trí mà còn bằng cảm nhận. Nhiều đoạn văn mang tính thiền quán, có thể đọc chậm rãi như một bài thực tập, giúp tâm lắng xuống ngay trong quá trình đọc.
Sen Búp Từng Cánh Hé phù hợp với nhiều đối tượng, từ người mới bắt đầu làm quen với chánh niệm cho đến những ai đã có thời gian tu tập nhưng mong muốn quay về với tinh thần căn bản và thuần khiết của thiền. Cuốn sách giống như một người bạn hiền, không thúc giục, không phán xét, chỉ lặng lẽ nhắc rằng hạnh phúc có mặt ngay đây, trong từng khoảnh khắc được sống trọn vẹn và tỉnh thức.
