Hà Nội Rong Ruổi Quẩn Quanh của Băng Sơn là một tập tạp văn – bút ký đặc sắc về Hà Nội, nơi thành phố hiện lên không qua những biến cố lớn hay cốt truyện kịch tính, mà qua bước chân lang thang, trí nhớ văn hóa và cảm xúc của một người gắn bó sâu nặng với đất kinh kỳ.
Cuốn sách không có cốt truyện theo nghĩa truyền thống, cũng không xây dựng nhân vật hư cấu. “Nhân vật trung tâm” ở đây là Hà Nội, còn người kể chuyện là chính Băng Sơn – một người quan sát, một kẻ rong ruổi giữa phố phường, ngõ xóm, quán nước, chợ nhỏ, đình đền. Bên cạnh đó là những “nhân vật đời thường” xuất hiện rải rác trong từng trang viết: ông đồ già, bà bán hàng rong, người thợ thủ công phố cổ, những cư dân Hà Nội cũ sống lặng lẽ giữa nhịp đô thị đổi thay. Họ không được khắc họa sâu theo tâm lý cá nhân, nhưng mỗi người đều mang trong mình một mảnh hồn của thành phố.
Nội dung của Hà Nội Rong Ruổi Quẩn Quanh là những cuộc dạo chơi chậm rãi qua không gian và thời gian Hà Nội. Băng Sơn viết về phố cổ, về tên phố, về nghề xưa, về những thú sinh hoạt đã phai nhạt: uống trà, ăn quà vặt, chơi cây cảnh, thưởng hoa, ngắm mưa, nghe tiếng rao đêm. Mỗi bài viết giống như một vòng “quẩn quanh” – đi không xa, nhưng đi rất sâu. Tác giả không chạy theo Hà Nội hiện đại hào nhoáng, mà lần tìm Hà Nội trong ký ức, trong thói quen sinh hoạt, trong những điều tưởng nhỏ nhặt nhưng làm nên bản sắc đô thị.
Giọng văn của Băng Sơn trầm tĩnh, giàu chất hoài niệm nhưng không bi lụy. Ông kể chuyện Hà Nội bằng sự am hiểu văn hóa và một nỗi tiếc nuối kín đáo trước sự mai một của nếp sống cũ. Hà Nội hiện lên vừa thân thuộc vừa mong manh: những con phố đổi tên, những nghề biến mất, những giá trị tinh thần dần bị lấn át bởi nhịp sống gấp gáp. Tuy vậy, tác giả không lên án hay than vãn gay gắt, mà chọn cách ghi chép, lưu giữ, như một người “giữ hồn phố” bằng chữ nghĩa.
Ý nghĩa của Hà Nội Rong Ruổi Quẩn Quanh nằm ở giá trị văn hóa và ký ức. Cuốn sách không chỉ dành cho người Hà Nội, mà cho bất kỳ ai muốn hiểu một thành phố từ bên trong đời sống thường ngày của nó. Băng Sơn cho thấy rằng Hà Nội không chỉ là địa danh hay lịch sử lớn lao, mà là tổng hòa của những chi tiết nhỏ, những con người bình dị, những thói quen sống đang dần biến mất. Đọc cuốn sách này, người ta nhận ra rằng việc yêu một thành phố đôi khi không cần những tuyên ngôn lớn, chỉ cần đủ chậm để nhìn, đủ tinh tế để nhớ, và đủ trân trọng để không quên.
